[AiHoa]

Cột đồng chưa xanh (tt)

Lại nhiều tiếng thoá mạ ầm ĩ vang lên ra vẻ tức tối, rồi có người hỏi tiếp:
_ Thế Trần Tả tướng quốc thì sao?
_ Khi nhà Hồ mất, Trần Tả tướng quốc mới được 18 tuổi. Ngài chẳng làm quan cho quân Minh cũng chẳng theo cuộc kháng chiến của nhà Hậu Trần. Sau khi quân Minh xâm chiếm nuước ta, ngài thường gánh dầu đi bán khắp nơi. Mục đích của việc này là để kết giao và móc nối với những người có khả năng và ý định chống giặc. Nghe tin Bình Định Vương tức là Thái Tổ nhà Lê sau này phất cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn, ngài cùng với Ức Trai tiên sinh tìm đến đầu quân và có nhiều đóng góp lớn lao trong sự nghiệp đánh thắng quân Minh xâm lược và lập thành nhà Hậu Lê. Trong trận chiến thành Xương Giang, quân của Bình Định Vương gồm các tướng Lê Sát, Lê Triện, Nguyễn Đình Lý, Lê Thụ, Lê Lãnh công thành suốt mấy tháng từ cuối năm Bính Ngọ đến tháng 9 năm Đinh Mùi đều không có kết quả. Được bổ sung và trở thành người chỉ huy các đợt công thành, ngài cho đào công sự từ các khu rừng lân cận, đào hầm ngầm từ ngoài vào trong thành giặc, rồi tiến hành nội công ngoại kích với sự phối hợp của đám quân đã lọt được vào nội thành giặc. Đêm hôm ấy, quân Lam Sơn bắc thang đánh vào và hạ được thành. Toàn bộ quân giặc trong thành đều tử thương, Đô chỉ huy Lý Nhậm và Phó đô chỉ huy Kim Dận đều tự tận. Trận đánh diễn ra trong vòng chưa đầy một canh giờ.

Mọi người reo lên:
_ Giỏi thật! Quả không hổ danh dòng dõi Chiêu Minh Vương!
_ Các nhà bình luận quân sự sau này đều đánh giá cao trận công thành Xương Giang và cho rằng về phương diện tấn công thành trì của quân Đại Việt nó chỉ đứng sau chiến công của Thái uý Lý Thường Kiệt hạ thành Ung Châu của nhà Tống hơn ba trăm năm trước đấy!

Lại nhiều tiếng xuýt xoa thán phục. Người họ Phạm kể tiếp:
_ Ngài cũng là người có sáng kiến dùng chim bồ câu để đưa tin tức, tạo ra một phương tiện truyền tin rất tiện lợi và có hiệu quả trong lực lượng nghĩa binh. Trong thời kỳ kháng chiến, ngài giữ chức Tư đồ, là chức quan cao cấp nhất trong hàng ngũ quan tướng dưới quyền Bình Định Vương. Sau chiến thắng Đông quan, ngài được phong Thái uý. Kháng chiến thành công và Lê Thái Tổ lên ngôi, ngài được gia phong Tả Tướng quốc, Bình chương quân quốc trọng sự, Khu mật Đại sứ, được cấp hơn một trăm mẫu ruộng. Chức Tướng quốc thì tương đương Tể tướng các triều đại khác còn Đại Sứ là cấp quan cao nhất của Khu mật viện. Tuy nhiên vốn là người không ham mê danh lợi, chỉ qua một năm ngài xin Thái Tổ cho về quê trí sĩ.

Có người lại nóng lòng hỏi:
_ Thế ngài lại bị giết vì tội gì?
_ Thì cũng do đám sàm thần dua nịnh, vốn biết Thái Tổ có ý nghi ngờ ngài vì ngài là người có tài cầm quân, lại thuộc dòng dõi nhà Trần nên có thể chiêu dụ những người còn lưu luyến thời đại huy hoàng của Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông ngày xưa. Chúng đặt điều sàm tấu cho vừa bụng vua để có cớ mà bắt tội ngài. Chính Thái uý Phạm Văn Xảo cũng là nạn nhân của bọn nịnh thần này.
_ Thế cơ ạ?
_ Đúng vậy, Phạm Thái uý là người mưu trí, góp phần không nhỏ trong cuộc chiến đấu chống quân Minh. Ở Tam Giang ngài đã phá tan tành hơn một vạn quân của Đô Ty Vương An Lão đến tiếp cứu Đông Quan và tiêu diệt mấy vạn quân Mộc Thạnh tại Lãnh Cầu, bắt cả ngàn quân giặc, thu được rất nhiều ngựa và vũ khí, khiến Mộc Thạnh cắm cổ chạy thoát thân về Tàu không dám quay đầu lại. Khi Thái Tổ lên ngôi, ngài được phong làm Thái uý, rồi Huyện Thượng Hầu, được xếp hàng thứ ba trong biển khắc tên các công thần, trở thành đại thần rất có trọng vọng trong triều. Ít lâu sau có người tố cáo ngài ngầm mưu phản, Lê Thái Tổ sai người bắt giết ngài và tịch thu gia sản. Người ta cho rằng nguyên nhân sâu xa dẫn tới cái chết của ngài là cuộc tranh chấp ngôi thái tử trong triều. Phạm Thái uý và Trần Tả tướng quốc ủng hộ con trưởng của Thái Tổ là Quận Ai Vương đã trưởng thành và từng tham gia khởi nghĩa Lam Sơn có nhiều công lao, trong khi đó các công thần thân tín do quan Tư Khấu Lê Sát cầm đầu lại muốn lập con thứ tức là Lê Thái Tông sau này. Cuộc tranh chấp đó dẫn đến sự vu cáo hai người. Sách Đại Việt Thông Sử của Quế Đường tiên sinh ghi lại rằng: "vua Thái Tổ tuổi già, lắm bệnh, sợ ngày sau chúa nhỏ (thái tử Nguyên Long mới lên 8) cầm quyền, các đại thần như ông và Trần Nguyên Hãn sẽ có chí khác". Vì vậy, bề ngoài "tỏ ra trọng vọng nhưng bên trong vẫn nghi ngờ. Bọn gian thần Trình Hoàng Bá, Lê Quốc Khí, Đinh Bang Bản, Nguyễn Tông Chí, Lê Đức Dư đón biết ý vua tranh nhau dâng mật sớ khuyên vua sớm trừ đi".

Nhiều tiếng chép miệng thở dài:
_ Thật đúng là như người ta bảo "Giảo thố tử, tẩu cẩu phanh, cao điểu tận, lương cung tàng, địch quốc phá, mưu thần vong"! Ở triều đại nào thì các vị vua cũng là kẻ “được chim bẻ ná được cá quăng nơm thôi”!

Ái Hoa
(còn tiếp)