[egeo]

C25:BIÊN THÙY MỘT CÕI.

Tới cửa Bắc, viên tá lĩnh chỉ huy thị vệ thấy Thủ Huy, Đoan Nghi, vội hô lớn :
- Thuộc hạ kính thỉnh công chúa điện hạ, và phò mã nhập thành.
Thủ Huy đáp lễ rồi nói:
- Chúng ta về chịu tang phụ hoàng. Người vào báo cho triều đình biết.
Viên tá lĩnh rạp người xuống, rồi lên ngựa phi về hướng điện Càn nguyên. Lát sau, Tô Hiến Thành đi trước, rồi tới Ngô Nghĩa Hòa, Phí Công Tín, Lý Kính Tu, Ngô Lý Tín, Đỗ An Di, Vũ Tán Đường, Trần Trung Tá, Bùi Kinh An, Lưu Khánh Bình... mũ cao, áo rộng cùng kéo ra đón. Tô Hiến Thành hô lớn :
- Bọn thần tuân chỉ Chiêu linh Thánh cảm hoàng thái hậu (tức Hoàng hậu), Chiêu thiên Chí lý hoàng thái hậu ( tức Thục phi Đỗ Thụy Châu) và Trinh Phù hoàng đế ra thỉnh công chúa điện hạ cùng phò mã.
Thủ Huy chỉ vào xe :
- Có cả Linh khang Chiêu đức thái hoàng thái phi cũng cùng về.
Tô Hiến Thành lại cùng đám đại thần hành lễ với Linh Khang thái hoàng thái phi.
Thấy các đại thần đều thủ lễ, Thủ Huy nghĩ thầm :
- Họ dùng lễ tiếp ta, thì ta cũng phải dùng lễ đáp lại cho đúng đạo lý.
Công tháo thanh kiếm đeo ngang hông của mình cùng thanh kiếm của Đoan Nghi, rồi gọi viên trưởng toán thị vệ gác điện Càn Nguyên :
- Ta gửi người.
Viên trưởng toán thị vệ cung cung, kính kính tiếp kiếm.
Trên mặt các văn quan đều tỏ ra vẻ kính phục Thủ Huy. Nguyên từ hồi thành lập triều Lý, chỉ có hai đại thần được đeo kiếm vào chầu, khi tâu không phải quỳ gối xưng tên. Một là Khai Quốc vương, con thứ nhì vua Lý Thái tổ nhưng không bao giờ vương xử dụng đặc ân này cả. Người thứ nhì là Thủ Huy, chưa bao giờ công mang kiếm vào chầu. Hôm nay cùng vợ về chịu tang, trong khi tân quân còn bế ngửa, các võ tướng thị vệ đều là thủ hạ cũ của công. Võ công của công lại cao nhất triều đình. Nếu bây giờ công đeo kiếm vào chầu, ắt các văn quan đều lo sợ. Vì vậy công tháo kiếm trao cho trưởng toán thị vệ, để yên lòng họ.
Linh Khang thái hoàng thái phi đi trước, Thủ Huy, Đoan Nghi theo sau. Ba người vào trong điện Càn nguyên, thì trên cao nhất là Chiêu linh Thánh cảm hoàng thái hậu, Chiêu thiên Chí lý hoàng thái hậu cho đến các phi tần đều rạp người xuống thềm điện :
- Bọn hạ thần kính cẩn ra mắt Thái hoàng thái phi.
- Miễn lễ.

******
Ghi chú của thuật giả.
Linh Khang nguyên là Đức phi của vua Thần tông, nên vua Anh tông phong là Thái phi. Bây giờ Long Trát lên ngôi thì bà trở thành Thái hoàng thái phi. Còn hoàng hậu, Thục phi đã được phong làm thái hậu, thì các bà phi trở thành thái phi.

******
Linh Khang tuyên chỉ : Già này về đây để chịu tang chung với trăm họ.
Linh Khang thái hoàng thái phi là vai trên của vua Anh tông, nên bà chỉ thắp hương trước bài vị nhà vua, mà không phải lễ. Lễ quan đem ghế mời bà ngồi.
Âm nhạc tấu lên. Thủ Huy, Đoan Nghi phục xuống trước tử quan phụ hoàng lễ, rồi lại hành lễ trước hai Thái hậu, các bà Thái phi của Anh tông.
Tô Hiến Thành cung tay trước Linh Khang :
- Thần Thái úy phụ chính, bình chương quân quốc trọng sự, Long biên quốc công kính bái Thái hoàng thái phi giá lâm. Bệ hạ giá lâm đúng lúc có việc nan giải. Vì triều đình đang gặp một sự khó, có thể đưa đến nội chiến, khiến đại cuộc tan nát hết. May có Thái hoàng thái phi về đây, xin bệ hạ phát lạc cho vụ này !
- Thái sư cứ tâu.
Hiến Thành chữa :
- Tâu Thái hoàng thái phi, thần không còn là Thái sư từ lâu rồi. Năm trước đây, khi Đại hành hoàng đế ban chỉ lập Trinh phù hoàng đế làm Thái tử đã phong thần làm Thái úy phụ chính, Bình chương quân quốc trọng sự. Còn Đỗ An Di làm Thái sư Đồng bình chương sự.
- À thì ra thế. Tô Thái úy thân cầm trọng binh, lại phụ chính, thì mọi việc an nguy xã tắc đều do Thái úy. Cớ sao Thái úy lại tâu rằng xã tắc nguy nan ?
- Tâu nguyên do như thế này :
Hiến Thành trình bầy: Mặc dù có chỉ dụ, nhưng từ hồi ấy đến giờ, Bảo Quốc vương lấn quyền, không để phò mã Trần Thủ Huy bàn giao chức vụ Thái úy cho thần. Rồi hôm qua Bảo Quốc vương tuyên chỉ cách chức Thái úy, Trung nghĩa thượng tướng quân của Trần phò mã. Trần phò mã cắm kiếm rời khỏi điện Càn nguyên. Hành động đó trái với quân luật, nên mới khiến cho xã tắc nguy như trứng trồng.
Đoan Nghi bực mình :
- Thái úy bảo phò mã hành sự sái quân luật. Thế cái sái luật ấy ra sao ?
- Khải công chúa. Theo quân luật, thì chỉ Hoàng đế mới có quyền ban chỉ cách chức Thái úy, võ quan tới cấp tướng quân. Hoàng tử Long Xưởng chỉ là Bảo Quốc vương, thì không có quyền ấy. Thế mà người vi luật tuyên chỉ cách chức Thái úy, Trung nghĩa thượng tướng quân của Trần phò mã. Phò mã tuân theo, bỏ đi. Đoan Nghi biết rằng cái ông họ Tô này, cũng như đám nho thần già, họ rất lẩm cẩm trong những lễ nghi phiền tạp, nguyên tắc rắc rối, chứ họ không phải là người xấu. Khi phụ hoàng bị Vương Cương Trung uy hiếp, bất đắc dĩ phải ban chỉ truất phế Long Xưởng, lập Long Trát, dù sau đó đã long trọng tuyên chỉ thu hồi quyết định ấy. Nhưng không ban hành bằng văn kiện , nên họ cứ khăng khăng giữ nguyên. Nàng hỏi :
- Được rồi, cứ tạm coi như việc anh Long Xưởng cách chức phò mã là sái luật. Thế sao anh Long Xưởng phong cho Đàm Dĩ Mông giữ chức Tổng lĩnh thị vệ, ngự lâm quân, thì Thái úy không nói gì ?
- Khải điện hạ, Tổng lĩnh thị vệ, ngự lâm quân vẫn là tướng quân Mạc Hiển Tích.
Thấy nếu cứ để cho Tô Hiến Thành bảo thủ chiếu chỉ tôn Long Trát, còn Đoan Nghi giữ cứng chỉ dụ miệng tôn Long Xưởng, thì không giải quyết được vấn đề. Linh Khang hỏi Tô :
- Thái úy nói rằng Thái úy được phong chức do chỉ dụ của Đại hành hoàng đế, mà Trần phò mã không bàn giao, thì nay Trần phò mã bỏ đi, là dịp tốt cho Thái úy nắm lấy quân lữ. Sao Thái úy bảo xã tắc nguy như trứng trồng ?
- Tâu, luật đặt ra từ đời đức Thái tổ, là khi bàn giao chức vụ Thái úy, phải có sự hiện diện của chư tướng: Về thủy quân thì Đại đô đốc, phó Đại đô đốc, bốn đô đốc chỉ huy bốn hạm đội. Về bộ binh thì tổng lĩnh Thiên tử binh cùng mười hai tướng chỉ huy mười hai hiệu. Tướng chỉ huy kị binh, ngưu binh. Nay Trần phò mã bỏ đi, mà trong triều thì có binh biến, ba vương cùng nhiều đại thần bị hại. Thủy quân nghe tin đại đô đốc là Kiến Ninh vương bị hại, phó Đại đô đốc Phùng Tá Chu biến mất. Quân sĩ căm hờn, cho nên bốn đô đốc thủy quân cho bốn hạm đội phong tỏa hết các cửa biển, các sông lớn, nhổ neo ra khơi. Bộ binh được tin Kiến Ninh vương, thống lĩnh Thiên tử binh bị giết. Các tướng chỉ huy Thiên tử binh, Kị binh, Ngưu binh cho quân chặn tất cả các đường giao thông, đóng cửa tất cả các thành. Họ lại ra lệnh cho hoàng nam các thôn xã trực thuộc làm tương tự.
Thần nhân danh Thái úy phụ chính ban lệnh cho họ. Họ không chịu nhận. Toàn quốc bị tê liệt tất cả mọi hoạt động. Không chừng Đại Việt ta lại rối loạn như hồi Thập nhị sứ quân. Bây giờ chỉ có Trần phò mã giải quyết được cái vạ to lớn này mà thôi.
Linh Khang đưa mắt nhìn Thủ Huy, Đoan Nghi :
- Hai con tính sao ? Giữa hai bên căng như vậy thì nội chiến khó tránh.
Thủ Huy xua tay :
- Thần nhi đã giải tán phủ Thái úy, Trung nghĩa thượng tướng quân, từ nay buông tay, không lý gì đến chính sự nữa.
Thái phi Bùi Chiêu Dương (mẹ Đoan Nghi), nắm lấy tay Đoan Nghi nói bằng giọng tha thiết, đầy nước mắt :
- Con ạ! Việc anh Long Xưởng trở mặt với phái Đông a trên con thuyền ở Hồ Tây, đã mở đầu cho việc anh ấy bị truất phế. Việc anh ấy mượn tay Thái hoàng thái hậu giết ba anh Kiến Ninh, Kiến An, Kiến Tĩnh ; xua đuổi Thủ Huy, Tăng Khoa, ông bà Đào Duy với con là hành động tự cắt chân tay mình. Nên mới đưa đến việc bại vong. Ví dù anh Long Xưởng có chiếm được ngôi vua, thì với hai chiếu chỉ của phụ hoàng con, thống mạ anh ấy bằng những lời nhục nhã nhất, hiện dân chúng người người đều tin như vậy ; hỏi anh ấy có thể cai trị dân không ? Các đô đốc, các tướng đều do Thủ Huy đào tạo. Ai ai cũng biết rằng Thủ Huy là ngôi sao thủ mệnh của anh Long Xưởng. Thế mà chưa lên ngôi vua, anh ấy đã xua đuổi Thủ Huy, Tăng Khoa, Đào Duy thì hỏi rằng còn ai trung thành với anh ấy nữa ? Hôm qua đây, sau khi con rời điện này, anh ấy bị áp chế, đã ký vào biểu tôn Long Trát làm vua, thì không thể nào lên ngôi vua nữa. Bây giờ, mẹ đặt sự nghiệp Tiêu sơn lên trên hết tình cảm riêng tư, mẹ khuyên con nên đứng ra trấn an các tướng để tránh nội chiến. Cũng để cứu Long Xưởng.
Đoan Nghi nhăn mặt :
- Mẫu thân dạy vậy, nhưng con e sự không giản dị. Bởi đất không hai mặt trời, nước không hai vua. Xưa nay, hai hoàng tử tranh ngôi vua, thì kẻ thắng lên làm vua, người bại phải chết. Vua Lê Đại Hành được nhường ngôi, thì phải giết phế đế Đinh Toàn. Lê Long Đĩnh tranh được ngôi vua, thì phải giết hết các anh, em. Nay Long Trát lên ngôi vua, mà trong triều, ngoài nội không ai tuân phục, chắc chắn những người phò Long Trát phải giết anh Long Xưởng. Anh Long Xưởng giết ba em, phụ ơn bọn con nhưng bọn con không nỡ nhìn anh ấy với vợ con chết thảm.
Hình bộ thượng thư Trần Trung Tá tiếp lời Đoan Nghi :
- Công chúa luận đúng. Cái lý xưa nay là như vậy.
Thái phi Bùi Chiêu Dương lại nắm lấy tay Thủ Huy :
- Khi còn tại thế, trong các hoàng tử, công chúa, phò mã, thì con được sủng ái nhất. Nay con có ghét các đại thần Tô Hiến Thành, Đỗ An Di, có hận Long Xưởng thì cũng nên nghĩ đến phụ hoàng, nghĩ đến ta, nghĩ đến Đoan Nghi... Vậy thì thế này, hai con hãy nghĩ đến phụ hoàng, nghĩ đến ta mà tiếp tục cầm quân, cho đến khi Long Trát trưởng thành. Con định sao ?

******
Ghi chú của thuật giả.
Sự kiện này, ĐVSKTT chép giản lược như sau :
Ất Mùi (DL.1 1178). Thiên cảm Chí bảo đệ nhị niên, Tống Thuần hy đệ nhị niên. Mùa Xuân tháng Giêng, sách lập Long Trát làm hoàng thái tử ở Đông cung. Phong Tô Hiến Thành làm Nhập nội kiểm hiệu thái phó, bình chương quân quốc trọng sự, tước vương, giúp đỡ Đông cung.
Mùa Hạ, tháng tư, vua không khỏe, cố gượng sai Tô Hiến Thành ẵm Thái tử mà quyền nhiếp chính sự.
Mùa Thu tháng bẩy, ngày Ất Tỵ, vua băng ở điện Thụy quang. Trước đó khi vua bệnh nặng, Hoàng hậu lại xin lập Long Xưởng. Vua nói : Làm con bất hiếu còn trị dân sao đượcŮ Di chiếu cho Tô Hiến Thành phò tá Thái tử, công việc xã tắc nhất nhất tuân theo phép cũ.
Bấy giờ Thái hậu muốn làm chuyện phế lập, sợ Hiến Thành không nghe, mới đem vàng bạc đút lót cho vợ lẽ Hiến Thành là Nữ thị. Hiến Thành nói : Ta là cố mệnh đại thần, phò tá ấu quân, nay nhận hối lộ mà làm việc phế lập thì còn mặt mũi nào trông thấy tiên đế ở dưới suối vàng Ể. Thái hậu lại gọi Hiến Thành đến đỗ trăm cách. Hiến Thành trả lời : ị Làm việc bất nghĩa mà được giầu sang, kẻ trung thần nghĩa sĩ đâu có làm. Huống chi lời của Tiên đế còn bên tai. Bệ hạ lại không nghe việc Y Doãn, Hoắc Quang hay sao ? Thần không dám vâng chiếu Ể.
Thái tử Long Trát lên ngôi trước linh cữu, bấy giờ mới lên ba tuổi, tôn mẹ là Đỗ thị làm Chiêu thiên Chí lý hoàng thái hậu. Cho Đỗ An Di (anh trai hoàng thái hậu) làm Thái sư đồng bình chương sự. Hiến Thành làm Thái úy.

Chỉ độc giả Anh hùng Đông a mới biết sự thực vụ này ra sao mà thôi.

Thủ Huy nhìn thấy thanh kiếm lệnh của mình để trên bàn thờ phụ hoàng, công cầm lấy, rồi hướng vào các đại thần nói lớn :
- Theo như quan phụ chính Tô Hiến Thành, thì cho đến lúc này tôi vẫn còn là Phụ quốc Thái úy phải không ? Bây giờ quan phụ chính muốn tôi ban lệnh gọi các tướng về để ủy lạo, rồi bàn giao phải không ?
- Đúng vậy.
- Quan phụ chính không sợ tôi ra lệnh cho các tướng làm loạn ư ?
Tô Hiến Thành, Đỗ An Di tái mặt, im lặng, chân tay run lẩy bẩy, hai hàm răng đánh vào nhau thành những tiếng lộp cộp. Duy Lý Kính Tu thản nhiên :
- Phò mã thử cái khả năng biết người của lão phu hẳn ? Thưa phò mã, phò mã không phải là người ham cái bả công danh. Sở dĩ phò mã hiện diện tại triều, vì giữa đường gặp hoàng tử Long Xưởng bị nạn, ra tay nghĩa hiệp. Rồi việc nọ tiếp việc kia như giòng nước, mà không ngừng lại được. Hồi trên hồ Tây, Bảo Quốc vương đã trở mặt với phái Đông a, hôm qua lại giết ba vương, xua đuổi phò mã. Bây giờ phò mã có ra tay cứu vương, thì vương cũng trở mặt giết phò mã. Vì vậy, phò mã có gọi chư tướng về để bàn giao, bọn lão phu không sợ phò mã làm loạn. Vì làm loạn để giúp ai ? Cho ai ? Vì ai ? Được gì ? Vừa rồi Bùi thái phi đã ban chỉ, xin Thái úy hãy vì xã tắc mà tiếp tục cầm quân cho đến khi Hoàng thượng trưởng thành, đích thân nhiếp chính.
- Đa tạ Thái phó phân giải.
Công hỏi Đỗ An Di :
- Hiện các người giam Bảo Quốc vương ở đâu ? Giam vì tội gì ?
Trần Trung Tá lấm lét nhìn thanh kiếm của Thủ Huy rồi run run đáp :
- Thưa vì nhiều tội. Nhưng tội nặng nhất là mưu phản, soán ngôi, phải giết cả nhà. Tội này không được hưởng Bát nghị.
- Thế ai ra lệnh bắt giam Bảo Quốc vương ?
- Ba vị phụ chính đại thần cùng tâu lên Chiêu thiên Chí lý thái hậu. Thái hậu đồng ý.
Thủ Huy cười nhạt :
- Hôm qua, Trần ngự sử bò xuống đất như chó bò, tôn anh Long Xưởng, những gì là Vô thượng, Chí tôn, Đại thánh hoàng đế, rồi kết tội tôi đến 180 điều. Sau hôm nay lại kết tội anh Long Xưởng đủ mọi tội dễ dàng như vậy ?
Trung Tá đáp không suy nghĩ :
- Khi người nào làm chủ được gươm đao, thì bao nhiêu cái tốt, cái đẹp thuộc về người đó. Khi người nào bị gươm đao quản thúc thì bao nhiêu cái xấu, cái bẩn người đó phải lĩnh.
Thủ Huy gật đầu :
- Được ! À thì ra thế.
Công sẽ vỗ vào vai Trung Tá hai cái :
- Thế bây giờ, tôi có còn bị phạm 180 tội nữa không ?
Trung Tá ngập ngừng không trả lời. Thình lình y run lên bần bật :
- Ái ! Lạnh quá ! Ái ! Ái !
- Bây giờ ai làm chủ gươm đao ?
- Thưa, trường hợp này thì phò mã là anh hùng, là trung thần. Phò mã không có tội gì cả.
Đỗ An Di quát lên :
- Thị vệ đâu, ra tay đi thôi.
Y vừa dứt lời, thì thấp thoáng một cái, Thủ Huy đã phóng hai chỉ vào huyệt Độc tỷ của y. Y ngã xuống trước mặt công giống như quỳ vậy. Công lại phóng một chỉ nữa vào huyệt Hạ quan, lập tức miệng y mở ra không được nữa.
Mạc Hiển Tích hô lên một tiếng, đội thị vệ dàn ra trước cửa điện Càn nguyên. Y ra lệnh cho họ xuông vào bắt Thủ Huy.
Trưởng toán thị vệ lưỡng lự giây lát, rồi y tới trước mặt Thủ Huy, khoanh tay :
- Thuộc hạ chờ lệnh phò mã Thái úy.
- Người hãy trấn các cửa cung này, không cho bất cứ ai ra, vào.
- Tuân lệnh Thái úy.
Đám văn quan tuyệt không ngờ uy tín của Thủ Huy lại mãnh liệt đến như vậy. Mạc Hiển Tích ra ngoài điện gọi gia tướng của phủ Tô, Đỗ mang thân binh vây kín điện Càn nguyên. Nhưng khi y định tràn vào, thì bị thị vệ cản lại.
Thủ Huy nghĩ thầm :
- Long Xưởng phụ ta, chứ ta không phụ Long Xưởng. Bây giờ tuy không thể đem ngôi vua về cho Long Xưởng nữa, thì ít ra, ta cũng cứu mạng cho Long Xưởng, Trang Hòa với con cái của y. Trong tình thế này, ta không dùng võ e không xong.
Công xuyên bên Đông, lách bên Tây mấy cái, tất cả các quan thuộc phe đảng của Tô Hiến Thành, Đỗ An Di đã bị điểm huyệt hết. Trừ Lý Kính Tu là nhà nho trung chính, công không đụng đến. Công đưa mắt cho vợ :
- Em kiềm chế tên Mạc Hiển Tích cho anh.
Thấp thoáng bóng trắng, Đoan Nghi đã xẹt ra cửa điện, nàng tung mình đến trước Mạc Hiển Tích, tay rút kiếm đưa vào cổ y. Kinh hãi y lộn liền hai vòng để tránh kiếm, nhưng khi y vừa ngừng lại, đã bị Đoan Nghi điểm huyệt. Bọn gia tướng Tô, Đỗ hò hét, định buông tên tấn công Đoan Nghi, nhưng sợ trúng Mạc. Đoan Nghi tung Mạc vào trong điện. Y rơi xuống trước mặt Thủ Huy, rồi bóng trắng thấp thoáng, nàng đã vỗ tay vào vai bọn gia tướng Tô, Đỗ. Lập tức chúng rùng mình hét lên tỏ vẻ đau đớn cùng cực.
Đoan Nghi ra lệnh :
- Các người muốn sống thì dàn thủ hạ quanh điện này, tuyệt đối theo lệnh ta.
Bọn gia tướng Tô, Đỗ run run, tuân lệnh răm rắp.
Thủ Huy hỏi Lý Kính Tu :
- Quan Thái phó là nhà nho chính nhân quân tử. Xin quan Thái phó dạy cho một lời.
Sắc mặt không đổi, Lý Kính Tu bước ra cung tay :
- Thưa phò mã, xét theo nghĩa kinh Xuân thu, thì việc Tô đại nhân, Đỗ đại nhân căn cứ vào việc đức Anh tông ban chỉ truất phế Thái tử Long Xưởng, lập hoàng tử Long Trát lên thay, mà phò Thái tử lên ngôi vua, là hợp với luật lệ. Nhưng có điều hà tì, vì sau đó đức Anh tông lại tuyên chỉ bỏ hai sắc chỉ kia, duy trì tình trạng cũ. Còn ba vương Kiến Tĩnh, Kiến An, Kiến Ninh, với phò mã khuông phò Thái tử Long Xưởng vì căn cứ vào việc đức Anh tông tuyên chỉ tái duy trì thái tử Long Xưởng ở ngôi Đông cung thì hợp đạo lý. Nhưng có điểm hà tì, vì khẩu thiệt vô bằng. Xét về lý thì nhị vị Tô, Đỗ đúng hơn phò mã. Xét về tình thì phò mã đúng hơn. Nhưng thưa phò mã, việc quốc gia đại sự, thì phải dùng lý, chứ không thể dùng tình.
Thủ Huy gật đầu :
- Thái phó luận đúng.
- Bây giờ bàn chung, thì Thái tử Long Xưởng không thể lên ngôi bảo tộ được nữa, vì ba lý. Lý thứ nhất, khi cha mắng con, thì con không thể cãi. Đức Anh tông ban chỉ thống mạ Thái tử Long Xưởng, chỉ đó đã truyền đến khắp các thôn, xóm... thì Thái tử không còn đủ đức lên ngôi nữa. Lý thứ nhì, là hôm qua, chính Thái tử đã ký vào chỉ tôn Thái tử Long Trát lên làm Trinh phù hoàng đế rồi, thì người không thể hạ Trinh phù hoàng đế xuống. Tôi hạ vua xuống thì là gian thần tặc tử. Lý thứ ba, là Thái tử Long Xưởng có Tam vương, phò mã, công chúa khuông phò, thì lên ngôi, mới vững mạnh. Hôm qua Thái tử xua đuổi phò mã, công chúa, cùng chư tướng, mà sau đó bị hạ bệ. Nếu nay người trở lại ngôi vua, thì ai là người khuông phò ? Ấy là không kể người sẽ giết hết các đại thần, kể cả phò mã, công chúa để trả hận.
Ông nhìn Đỗ An Di :
- Còn như quan Thái sư dùng gia tướng, gia binh hai phủ Tô, Đỗ rồi câu lưu Bảo Quốc đại vương, cùng gia nhân vương phủ rồi hạ ngục là lấn quyền, là vi luật. Bởi xét về tình, về lý đều đáng kết tội. Hành động này là đi vào con đường của ác nhân Đỗ Anh Vũ. Vì sao ? Xét về tình, thì người là Thái sư đồng bình chương sự, vì muốn bảo vệ em gái là Chiêu thiên Chí lý thái hậu, với cháu là Trinh phù hoàng đế không ổn. Bởi khi phò mã Thái úy rút quân đi, quan Phụ chính Tô Hiến Thành vào ngục cứu Thái hậu, Hoàng thượng ra, Bảo Quốc vương đâu còn binh lực trong tay ? Còn như về lý, khi muốn câu lưu Bảo Quốc vương, thì Tô đại nhân tâu với nhị vị thái hậu, rồi lại họp tất cả phụ chính đại thần, ban chỉ giáng tước Bảo Quốc đại vương xuống thành thứ dân, sau đó mới xử theo luật. Hành động đó của Thái sư, coi như làm loạn. Trong khi Trần phò mã vẫn còn là
Thái úy. Phò mã điểm huyệt Thái sư , là dẹp loạn, lại đúng luật.
Thủ Huy xá Kính Tu :
- Đa tạ Thái phó đã nêu rõ đạo lý.
Công quay lại hỏi Linh Khang thái hoàng thái phi :
- Thần nhi xin lắng tai nghe chỉ dụ của bệ hạ.
Linh Khang ban chỉ :
- Cứ như già này nghĩ, hiện ấu quân chưa quyết được việc nước. Hiện nay chư sự lớn nhỏ cần có bốn vị đại thần. Thiếu một vị, e không xong. Vị thứ nhất, thì Đại hành hoàng đế đã ban chỉ phong cho Tô lão thần làm Thái úy phụ chính, Bình chương quân quốc trọng sự, Đỗ quốc trượng làm Thái sư đồng bình chương sự, Lý thượng thư làm Thái phó. Thế nhưng nay, nếu không có Trần phò mã thì nước loạn. Vậy Trần phò mã phải dự vào hàng phụ chính để nước được yên. Ngặt vì trong quá khứ, giữa Trần phò mã với Tô, Đỗ có chỗ không thuận với nhau, thì làm sao bây giờ ? Già này nghĩ, ta trở lại như thời vua Thái tổ, Thái tông, Thánh tông trao việc trấn ngự biên cương cho phò mã công chúa, mà cử Đoan Nghi với Thủ Huy vào chức đó. Khác đôi chút là trước kia chức Tổng lĩnh Thiên tử binh, Thủy quân, Kị binh, Ngưu binh vẫn trực thuộc Thái úy. Nay Tô Thái úy bận việc phụ chính, thì các lực lượng này đặt trực thuộc Trần phò mã, để trấn ngự biên thùy. Vậy thì Tô Thái úy hãy rời chức Thái úy, để chức này cho Trần phò mã đảm trách. Tô Thái úy là Phụ chính đại thần cũng đủ rồi. Mỗi khi phải quyết một việc lớn thì cả Tứ trụ triều đình phải hội ý với nhau, cho tới khi ấu quân tới tuổi mười ba là tuổi trưởng thành.
Bà ngừng lại một lát rồi tiếp :
- Ngay bây giờ, để có thể giải cái nguy chư tướng làm loạn, Tứ trụ đại thần thay Trinh Phù ban chỉ ân xá cho tất cả tội phạm trong nước, tuyệt đối không bao giờ truy cứu nữa. Như vậy Long Xưởng cũng như những người phò tá Long Xưởng mới yên tâm, mà phò mã cũng không cảm thấy hối hận rằng không cứu chúa cũ, không an bài cho thuộc hạ. Đỗ thái sư cũng được ân xá cái tội lạm quyền.
Chiêu linh, Thánh cảm hoàng thái hậu đặt vấn đề :
- Tâu Thái hoàng thái phi, nếu như bây giờ Thủ Huy buông tha cho mấy lão thần này, rồi sau họ trở mặt, kiếm cớ sát hại Long Xưởng thì sao ?
Linh Khang cười :
- Thái hậu đừng lo. Trước kia Cảm Thánh, Anh Vũ làm lộng, Minh Đạo vương có thể giết được chúng mà không muốn. Tình thế bây giờ khác. Nếu như sau này, các vị Tô, Đỗ, Lý có kiếm cớ hại Long Xưởng, Thủ Huy, hay chư tướng, thì binh quyền nằm trong tay Thủ Huy, liệu có ai dám làm lộng chăng ? Vả võ công Bảo Quốc vương, vương phi đâu có hèn, mà để các văn thần hãm hại ? Hoặc giả khi Trinh phù lớn lên, mà còn có người nói ra, nói vào để hại Long Xưởng, thì liệu có thoát khỏi lưỡi kiếm của Đoan Nghi với Thủ Huy không ?
Lý Kính Tu tiếp : - Hôm qua, Tô, Đỗ đại nhân có bàn với thần rằng, phò mã, công chúa bỏ về Thiên trường, mà vẫn duy trì hai đội võ sĩ Long biên, Côi sơn thì triều đình không an tâm. Vậy thì thế này : Phò mã dẫn hai đội võ sĩ theo, một là trấn ngự biên cương ; hai là để đền ơn tri ngộ của Anh tông đã sủng ái công chúa Đoan Nghi, tin dùng phò mã. Như vậy thì triều đình được mới an tâm.
- Thủ Huy ! Con nghĩ sao ?

Chiêu linh Thánh cảm hoàng thái hậu hỏi : Nếu con không ở lại, trấn ngư biên cương, giả như người ta kiếm cớ cách chức chư tướng, rồi hại họ thì sao ?
- Tâu Thái hoàng thái phi ! Thần nhi xin cáo quan về điền dã. Thần nhi không muốn lăn mình vào chốn quan trường nữa.
- Không được !
Linh Khang giảng giải : Nếu con rời quan trường, thì chư tướng không yên tâm. Mỗi người anh hùng một cõi e cái vạ sứ quân khó tránh. Con hãy nán lại, cho đến khi ấu quân trưởng thành.
Bà hỏi Tô, Đỗ, Lý :
- Các vị có nghe lời già này không ?
Tô Hiến Thành, Đỗ An Di, Lý Kính Tu cùng cúi đầu :
- Xin tuân chỉ thái hoàng thái phi.
Niên hiệu Trinh phù thứ sáu đời vua Cao tông triều Lý nước Đại Việt, bên Trung nguyên là niên hiệu Thuần hy thứ 8 đời Tống Hiếu tông (Tân Sửu, DL. 1181).
Hôm ấy là ngày mùng ba Tết. Tất cả các hạm đội đều kéo về căn cứ Đồn sơn, để tế công chúa Gia Hưng Trần Quốc, Đại đô đốc thời Lĩnh Nam. Việc này, thể theo theo thông lệ từ đời vua Trưng còn truyền lại. Phò mã Tổng trấn Bắc cương cùng công chúa Đoan Nghi từ Lạng châu cũng dẫn chư tướng về tham dự.
Đại đô đốc Phùng Tá Chu, dẫn bốn đô đốc lên bờ, dàn ra đón rước phò mã, công chúa.
Sau buổi lễ, tất cả các tướng chỉ huy Thiên tử binh, Ngưu binh, Kỵ binh, đô đốc Thủy quân cùng tụ lại trên một chiến hạm, để dự tiệc. Tiệc tàn, phò mã Thái úy đứng lên trình bầy tất cả tình hình trong triều :
Sau khi Linh Khang thái hoàng thái phi hòa giải gữa Thủ Huy với ba phụ chính đại thần Tô Hiến Thành, Đỗ An Di, Lý Kính Tu, thì Tứ trụ triều đình được thành lập. Tứ trụ nhân danh phụ chính, ban chỉ ân xá trên toàn quốc, bất kể phạm tội gì, thành án hay chưa thành án. Việc phân quyền định rõ :
- Đỗ Thái hậu buông rèm thính chính.
- Tô Hiến Thành, cùng Vũ Tán Đường làm đệ nhất phụ chính, phụ trách ngoại sự, tức coi các bộ Hình, Hộ, Lại, Công. Dưới quyền có Trần Trung Tá lĩnh bộ Hình ; Ngô Lý Tín lĩnh bộ Hộ ; Ngô Nghĩa Hòa lĩnh bộ Công; Bùi Kinh An lĩnh bộ Lại.
Ba đệ nhị phụ chính là Đỗ An Di, Lý Kính Tu, Trần Thủ Huy, phân quyền như sau :
- Đỗ An Di lĩnh hàm Thái sư, đồng Bình chương sự phụ trách nội sự (nội cung), dưới quyền có Mạc Hiển Tích lĩnh tổng trấn Thăng long; Đàm Dĩ Mông coi cấm quân, thị vệ ; Đào Như Yên tổng lĩnh cung nga, thái giám.
- Lý Kính Tu lĩnh hàm Thái phó, coi việc dạy dỗ ấu quân, kiêm luôn bộ Lễ, giữ quyền Ngự sử.
- Trần Thủ Huy lĩnh hàm Thái úy, giữ quyền quân sự. Tổng trấn biên cương cả Bắc, Tây, Nam. Dưới quyền có Phí Công Tín lĩnh bộ Binh ; Lưu Khánh Bình quản Khu mật viện ; Phùng Tá Chu lĩnh quyền Đại đô đốc ; Tăng Khoa lĩnh Kị binh, Ngưu binh.
Trong buổi thiết đại triều đầu tiên, có sự bất đồng ý kiến giữa các vị phụ chính. Phía Tô Hiến Thành, Đỗ An Di thì muốn gửi sứ sang Tống cáo tang, cầu phong cho tân quân. Phía Vũ Tán Đường, Trần Thủ Huy thì lại muốn gửi sứ cáo tang với tất cả các nước Tống, Kim, Chiêm, Lào, Xiêm, Chân lạp, Mông cổ, Đại lý, Tây hạ, Thổ phồn, chứ không chỉ một mình Tống. Còn việc cầu phong thì không cần. Đại Việt với Tống ngang với nhau, việc gì phải khuất thân làm tôi đòi. Lệ tiến cống cũng bỏ luôn. Phía Lý Kính Tu thì trung dung, chỉ bỏ tiến cống, mà vẫn gửi sứ sang cầu phong.
Hai bên tranh luận hơn hai ngày mà không kết quả. Cuối cùng, thì Lý Kính Tu nghiêng về phía Thủ Huy. Vị Thái phó này hiểu rõ Thủ Huy hơn ai hết : Ví dù triều đình muốn gửi sứ sang cầu phong, tiến cống, rồi sứ Tống sang phong cho ấu quân cũng không thực hiện được. Bởi Thủ Huy trị quân rất nghiêm, đương thời người ta nói : Một con chồn, con cáo băng qua biên giới, vị phò mã trẻ này cũng biết. Nay người đã không đồng ý, thì khi sứ Việt, sứ Tống qua biên giới, e khó mà toàn tính mạng.

******
Ghi chú của thuật giả.
Tôi đã khảo hết công trình của các nhà soạn cổ sử Việt, như Lê Văn Hưu, Hồ Tông Thốc, Trần Chu Phổ, Ngô Sĩ Liên, Phan Thanh Giản trong các bộ Đại Việt sử ký, Việt sử cương mục, Việt chí, Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục. Trung hoa như Thoát Thoát, Âu Dương Tu, Lý Đào trong các bộ Tống sử, Tư trị thông giám cương mục, Tục Tư trị thông giám trường biên.Tôi thấy một điều bất thường trong bang giao Hoa Việt : Thông thường khi vua Việt băng hà, thì triều đình gửi sứ sang cáo tang, cầu phong cho tân quân. Sau đó sứ Trung quốc sang điếu tang, phong cho tân quân. Thế mà từ khi vua Anh tông băng, vua Cao tông lên thay vào năm Ất Mùi đến năm Bính Ngọ (1175 1186), mười năm dài, không thấy sách nào chép việc hai bên trao đổi sứ thần. Mãi tới năm 1186 ĐVSKTT chép :
Niên hiệu Trinh phù thứ 11 (DL.1186 Bính Ngọ), Tống Thuần hy năm thứ 13.
Mùa Xuân tháng Giêng triều Tống phong cho vua làm An Nam quốc vương, chế thư đại lược nói ị Ngay bắt đầu đã phong cho tước ấp ở một nước yên vui, được theo lệ cha truyền, con nối. Lại ban sắc thực thụ tước vương, cần gì phải đợi thăng dần.
Duy Tống sử quyển 488 đá thêm một câu: Tước ấy đã được phong ngay năm Thuần hy thứ tư (1177) Ể. Tôi nghĩ các sử thần triều Nguyên khi chép Tống sử, suy đoán, rồi ghi lấy lệ, chứ sư thực không có. Nếu đã phong năm 1177 tại sao năm 1186 lại phong nữa ! ! !
Chỉ độc giả Anh hùng Đông a mới biết sự thực về việc này mà thôi.

******
Trong nước dưới tài cai trị của Tô Hiến Thành, dân chúng sống yên vui, no đủ. Ngoài biên thùy với tài quân sự của Thủ Huy, Đoan Nghi, Tống phải nể, Chiêm phải sợ. Tống triều ban chỉ cho các đại thần Nam thùy phải hết sức tránh đụng chạm với An Nam. Với đức của Lý Kính Tu, học phong trong nước bừng lên một thời.
Nhưng chỉ được bốn năm. Niên hiệu trinh Phù thứ tư tháng 6 mùa Hạ, thì Trung nghĩa vương Tô Hiến Thành hoăng. Khi Tô nằm trên dường bệnh Đỗ thái hậu hỏi các vị đại thần rằng nên cử ai thay thế ? Lý Kính Tu, Trần Thủ Huy cùng hầu hết các quan tâu xin trao cho Vũ Tán Đường. Vì Vũ là người trung chính, hiền hậu, lại có tài cai trị. Thái hậu tới thăm Tô, hỏi rằng ai có thể thay thế. Tô tâu nên cho Trần Trung Tá. Nhưng khi Tô hoăng rồi, Đỗ thái hậu cử anh là Đỗ An Di làm Thái sư phụ chính, cho Trần Trung Tá về hưu. Lại cử Mạc Hiển Tích thay Di coi nội sự.
Từ khi Bảo Quốc đại vương Long Xưởng với gia thuộc được ân xá. Vương phải rời Đông cung, dọn ra phủ đệ riêng ở huyện Gia lâm. Lúc đầu mỗi tháng, trong các lần thiết đại triều thì Đỗ An Di còn cho người thỉnh vương vào chầu. Dần dần, triều đình không liên lạc với vương nữa. Vương sống trong trang ấp như một phú gia. Trước kia, gia khách của vương có hàng nghìn, hàng vạn ; toàn những danh sĩ, cao tăng hoặc võ lâm cao thủ. Từ sau ngày vương trở mặt với phái Đông a trên con thuyền ở hồ Tây, xua đuổi Thủ Huy, Đoan Nghi, Tăng Khoa, Đào Duy, Đào Như Như rồi đưa đến bị hạ bệ... thì không còn ai muốn ra vào cửa nhà vương nữa. Thảng hoặc, có người nhớ tình cố cựu tới thăm vương, thì khi trở về bị Đỗ An Di sai thị vệ bắt giam, điều tra. Riết rồi vương sống cô độc trong phủ đệ.
Tuy vậy vương cũng bỏ tiền ra chiêu tập bọn vong mạng, bọn đầu trộm đuôi cướp làm gia tướng, thân binh. Vương luôn theo dõi tin tức của triều đình.
Tin từ nội cung đưa ra : Suốt bốn năm qua, lợi dụng chức vụ tổng lĩnh cấm quân, thị vệ, Mạc Hiển Tích vẫn âm thầm tư thông với Đỗ thái hậu. Hồi đầu y còn lẻn vào Hoàng cung trong đêm. Nay Đỗ An Di nắm quyền phụ chính, y được coi nội sự, thì y không còn kiêng nể ai nữa. Y công khai ngủ tại cung Chiêu thiên, hống hách với cung nga, thái giám. Các quan trong triều sợ y, không ai dám nói gì cả. Đỗ An Di, Mạc Hiển Tích nắm hết quyền hành. Trong triều thì các quan bất mãn, chán nản, bên ngoài dân chúng thì thầm, nguyền rủa Đỗ, Mạc là hai ác nhân như Đỗ Anh Vũ xưa. Do vậy nhiều võ lâm, sĩ dân bất mãn, theo về với Bảo Quốc vương. Mỗi khi một tin báo về việc Đỗ An Di chuyên quyền, Mạc Hiển Tích hống hách, thì vương nghiến răng nguyền rủa thề phải giết sạch bọn họ Đỗ, Mạc đoạt lại ngôi vua.
Niên hiệu Trinh phù thứ 6 (DL.1181, Tân Sửu), vào ngày tết Nguyên đán, vương dẫn vương phi cùng các thế tử, quận chúa nhập Hoàng thành chúc tết mẫu thân là Chiêu linh Thánh cảm hoàng thái hậu. Nhân dịp này, vương khóc lóc, than thở tình trạng Đỗ An Di, Mạc Hiển Tích lạm quyền, hành xử như hoàng đế. Hai người này cô lập vương. Vì vậy vương xin thái hậu giúp vương lên ngôi vua để tái lập uy quyền chính thống. Lúc đầu thái hậu còn từ chối, sau vương năn nỉ mãi, hậu mới thuận.
Kế hoạch dự trù như sau : Nhân ngày lễ Thượng nguyên (15 tháng Giêng), Đỗ An Di, Mạc Hiển Tích, phò Trinh phù hoàng đế với Chiêu thiên Chí lý hoàng thái hậu về Cổ pháp tế tiên đế. Vương hành động bằng bốn mặt trận. Mặt thứ nhất. Sai gia tướng, thân binh âm thầm đột nhập ẩn trong cung Chiêu Linh. Thái hậu ban chỉ gọi các đại thần vào Hoàng thành ăn yến, rồi nhân đó tuyên chỉ phế Trinh phù hoàng đế lúc này mới 6 tuổi xuống, lập Bảo Quốc vương lên. Ai nghe theo thì được thăng chức tước. Ai chống thì đem giết ngay. Mặt thứ nhì, vương sai sứ lên Bắc cương tuyên chỉ gọi Thủ Huy, Đoan Nghi mang ba hiệu Thiên tử binh Ngự long, Quảng vũ, Quảng thánh đóng gần Thăng long, tiến về chiếm các cửa thành, lục bộ, các điện. Mặt thứ ba, gọi Tăng Khoa, đem thiết kỵ về Cổ pháp giết mẹ con Trinh phù hoàng đế cùng Đỗ An Di. Mặt thứ tư, vương ban chỉ cho Phùng Tá Chu đem thủy quân về phong tỏa các sông ngòi quanh Thăng long. Bốn mặt cùng khởi sự vào đúng ngày rằm.
Khi sứ của vương tới bản doanh Tăng Khoa, Tá Chu. Hai người kinh hoảng, vội dẫn sứ lên Lạng châu thỉnh lệnh Thủ Huy. Thủ Huy họp Đoan Nghi, Tá Chu, Tăng Khoa lại, để cùng lấy quyết định.
Nghe Thủ Huy trình bầy, các võ tướng cùng trầm tư suy nghĩ.
Đào Như Như bàn :
- Trinh phù lên ngôi vua đã sáu năm. Trước Tô Hiến Thành phụ chính, chúng ta cầm quân, mà khiến cho Chiêm sợ, Tống nể, trong nước không giặc cướp, dân chúng sống ấm no. Bây giờ chúng ta vì chút tình cũ mà làm chuyện phế lập khiến cho nước đang an thành loạn thì tội chúng ta phải chịu. Ta chẳng nên nghe theo Bảo Quốc vương.
Tăng Khoa tiếp lời vợ :
- Trước kia, chúng ta kết huynh đệ với vương mong duy trì cái chí của tiền nhân. Thế mà sự mới sắp thành, vương đã trở mặt với chúng ta. Giá như hồi ấy, bọn Đỗ An Di không hạ vương xuống , thì khi lên ngôi vương cũng đã giết chúng ta, để chạy tội. Giả như bây giờ, ta giúp vương thành công, thì chắc vương cũng giết chúng ta để nói với quốc dân rằng bọn ta thí chúa, chứ vương không có ý đó.
Đoan Nghi đề nghị :
- Chúng ta truyền sứ giả trở về phục mệnh anh ấy rằng : Sự bất quá tam. Lần thứ nhất ta đem quân về khi bọn Vương Cương Trung uy hiếp phụ hoàng, cầm tù anh ấy, kết quả anh ấy tha cho chúng. Lần thứ nhì, ta đem quân về khuông phò, đưa anh ấy lên ngôi. Khi sự vừa thành, thì anh ấy xua đuổi chúng ta, trọng đãi kẻ thù bao năm của anh ấy. Vì vậy võ lâm, kẻ sĩ trong nước đều bỏ anh ấy. Chúng ta ngu mà theo phò anh ấy bao năm, đem quân về giúp anh ấy hai lần. Bây giờ chúng ta không ngu lần thứ ba nữa. Xin anh ấy hãy sống yên phận.
- Thưa điện hạ !
Tá Chu bàn : Việc không giản dị như vậy. Bảo Quốc vương chuẩn bị việc này, trước sau gì cũng lộ ra. Việc lộ ra thì không những vương bị chặt đầu, mà tất cả gia nhân vương phủ cũng bị giết. Còn chúng ta, chúng ta biết âm mưu tạo phản mà không tố giác, thì cũng bị tội như chính phạm. Thần nghĩ, ta phải hành động cho quang minh lỗi lạc, mới cứu được vương, mới tự cứu được chúng ta.
- Ý Đại đô đốc muốn nói ?
- Ta phải sai người khẩn báo cho phụ chính đại thần Đỗ An Di, Lý Kính Tu, Vũ Tán Đường ; mà báo bằng thư, chứ không phải bằng lời ; về việc làm của Bảo Quốc vương. Lại trói ba sứ giả lại, rồi giải thẳng về Cổ pháp, chém đầu trong ngày tế tiên đế. Một mặt sai Tăng Khoa dàn Kị binh bảo vệ lăng tẩm. Thần sẽ đem Thủy quân dàn trên sông Hồng, bảo vệ Thăng long. Dĩ nhiên sau đó nhị vị Thái hậu với Tứ trụ triều đình họp lại nghị tội vương. Vì ta hành sự quang minh, chính đạo, ta có thế mạnh, ta xin ân xá cho vương.
Thủ Huy sai ba sứ giả lên đường liền. Một người đi Cổ pháp tâu lên nhà vua. Một người về Thăng long cáo với Vũ Tán Đường, Phí Công Tín, Ngô Lý Tín biết, mà đề phòng. Một người báo cho Long Xưởng biết để ngừng lại, bằng không e toàn gia sẽ bị tru lục.

Ghi chú của thuật giả.
Thế nhưng.
Hỡi ơi...nhưng.
Huyền sử kể rằng : Viên sứ giả có bổn phận báo cho Long Xưởng biết rằng Thủ Huy cũng như chư tướng không theo vương ; khi trên đường về Gia lâm, ngựa của y vấp ngã, quật y xuống đất, đầu va vào tảng đá mà chết. Thành ra , thư của Đoan Nghi gửi không tới tay vương. Trong khi quân do thám của Long Xưởng thấy Thủy quân, Kị binh, Thiên tử binh tiến về Thăng long; báo cho vương. Tưởng Thủ Huy theo mình, vương mừng run lên, truyền lệnh gia tướng, thân binh, âm thầm mang vũ khí vào Hoàng thành sáng sớm ngày rằm tháng giêng, và khởi sự chiếm các cung điện vào giờ Thìn.
Đúng là thời đã đi qua, anh hùng ôm hận.

******
Giờ Dần, sáng rằm tháng giêng, Đỗ An Di, Lý Kính Tu, Mạc Hiển Tích cùng đoàn cấm quân hơn năm trăm người, hai trăm thị vệ, hộ giá Đỗ thái hậu, Trinh phù hoàng đế về Cổ pháp để tế các vị tiên đế. Trong chuyến đi này còn có cả Kiến Khang vương Long Ích, Kiến Bình vương Long Tường. Sang giờ Thìn, đoàn xa giá đi vào địa phận Cổ pháp. Xa xa đã thấy lăng tẩm hiện ra.
Thình lình, một kị mã phi như bay đuổi theo. Y xưng là gia tướng của Thái sư Đỗ An Di, xin gặp Thái sư để báo một tin hỏa tốc.
Vừa thấy y, Đỗ An Di đã nhận ra : Y có tên Đỗ Du, nguyên là một tên cướp, bị bắt, đáng lẽ y bị xử tử. Di thấy y cùng họ, tha cho y, rồi sai tiềm ẩn làm gia tướng cho Bảo Quốc vương. Đỗ Du thở dốc, tỏ ra vừa trải qua một cuộc phi ngựa khẩn cấp :
- Thưa Thái sư, Bảo Quốc vương làm loạn. Gia tướng, gia binh của vương chiếm các điện trong Hoàng thành. Ba hiệu binh Ngự long, Quảng vũ, Quảng thánh đang tiến vào Kinh thành. Thủy quân dàn ra phong tỏa hết các sông. Còn Kị binh chia làm hai cánh. Một cánh bao vây lăng tẩm Cổ pháp. Một cánh đang đuổi theo xa giá. Chúng được lệnh giết Thái hậu, Hoàng thượng và Thái sư tại lăng tẩm.
Du vừa dứt lời thì viên đô thống chỉ huy cấm quân báo :
- Thưa Thái sư, phía trước Kị binh dàn ra hai bên đường và trấn quanh lăng tẩm. Không rõ ý định.
Đỗ An Di ra lệnh cho Mạc Hiển Tích :
- Người thử lên xem xét tình hình, rồi đối phó.
Đến đó có tiếng ngựa hí, quân reo. An Di nhìn về phía sau, y phát rùng mình : Kị binh cờ xí nghiêm chỉnh, đang rầm rập đuổi theo, tiếng vó ngựa gõ lốp cốp trên đường. Trống thúc vang dậy. Y thất kinh hồn vía, vì cho rằng Thủ Huy, Tăng Khoa theo Long Xưởng làm loạn. Y bàn với Đỗ Thái hậu, Lý Kính Tu rằng :
- Chúng ta chỉ có hai trăm thị vệ, năm trăm cấm quân, thì chống sao nổi với hiệu Kị binh Phù Đổng hơn vạn người ? Chi bằng chúng ta đầu hàng Long Xưởng, rồi xin đư�