View Single Post
  #30  
Old 06-19-2004, 04:28 PM
egeo's Avatar
egeo egeo is offline
Senior Member
 
Tham gia ngày: Mar 2004
Nơi Cư Ngụ: lo` ruou.
Bài gởi: 2,098
Send a message via ICQ to egeo Send a message via Yahoo to egeo
Default



C26:NGUYÊN TỔ HỌ LÝ HÀN QUỐC.

Tháng Giêng, niên hiệu Trinh phù thứ 11 (DL. 1186, Bính Ngo. Từ tháng 7 về sau, cải nguyên là Thiên tư Gia thụy) triều đình thiết đại triều giữa mùng một tết. Đây là lần đầu tiên trong suốt mười năm qua, mới có một buổi thiết triều, với sự hiện diện đầy đủ các thân vương, phò mã, công chúa, văn võ đại thần tại triều cũng như tại các trấn, phủ, huyện.
Buổi thiết đại triều do Thái phó Lý Kính Tu, thầy của vua triệu tập. Từ trong triều đến ngòa trấn, dĩ chí đến dân chúng, ai cũng biết : Năm nay nhà vua 13 tuổi, bắt đầu chấp chính. Đây là buổi thiết triều đầu tiên, mà nhà vua cầm quyền thực sự. Theo lời tâu của Lý Thái phó thì :
Luật triều Lý, định rằng đến tuổi 13, nếu là hoàng tử thì cho mở phủ đệ riêng. Là công chúa thì cho hạ giá (gả chồng). Còn nhà vua thì không theo luật ấy mà theo điển lệ áp dụng vào thời vua Nhân tông, Anh tông. Hai vua Nhân tông, Anh tông lên ngôi vua từ thuở còn thơ. Thái hậu buông rèm thính chính, cạnh vua có các đại thần phụ chính. Đến năm 13 tuổi, thì thái hậu lui vào hậu cung, các chức phụ chính đều bãi bỏ.
Vì vậy sau buổi thiết triều này, Chiêu thiên Chí lý hoàng thái hậu họ Đỗ không thính chính nữa. Bốn phụ chính Đỗ An Di, Lý Kính Tu, Vũ Tán Đường, Trần Thủ Huy sẽ lui về nhiệm vụ của mình.
Một điều cực kỳ quan trọng : Trước đây phò mã Trần Thủ Huy, công chúa Đoan Nghi đã khẳng định rằng, để tránh nội loạn, hai vị nhận làm phụ chính đại thần cho tới khi nhà vua trưởng thành chấp chính. Hôm nay là ngày quy ẩn của phò mã với công chúa. Vì ân đức của công chúa quá rộng, quá lớn, trải từ trong triều tới thôn ấp, nên khi nghe tin công chúa lui về điền dã, thì trăm quan, dân chúng đều cảm thấy buồn bã.
Thái sư Đỗ An Di được phong chức Phụ quốc Thái úy, Bình chương quân quốc trọng sự, nghĩa là vẫn nắm quyền phụ chính của một văn quan kiêm chức vụ quân sự của Thủ Huy. Thái phó Lý Kính Tu cải phong kiêm đồng bình chương sự. Mạc Hiển Tích cải phong Thiếu sư, Thượng thư tả bộc xạ.
Ba hồi chiêng trống, nhạc tấu bản Nguyên thọ. Nhà vua từ trong đi ra. Trừ hai vương Kiến Khang, Kiến Bình, các công chúa, phò mã, Tứ trụ triều đình ; còn lại các quan văn võ hai hàng quỳ gối tung hô vạn tuế. Ngoài sân điện Càn nguyên, Lôi tiễn bắn ba mũi. Lập tức ba vệt xanh đỏ vọt lên bầu trời, nổ ba tiếng lớn, tỏa ra ánh sáng ngũ sắc. Đó là hiệu báo cho trăm họ biết, vua bắt đầu chấp chính. Thế là trong Hoàng thành, Kinh thành, dân chúng đốt pháo mừng Xuân, mừng tân quân trị vì.
Quan Thái phó Lý Kính Tu thay mặt các quan chúc mừng thái hậu, nhà vua nhân dịp năm mới. Nhà vua tuyên chỉ :
- Phụ hoàng băng hà, trao ngôi trời cho trẫm, khi trẫm còn thơ. Mười năm qua, nhờ liệt tổ phù hộ, nhờ chư khanh phò tá, mà dân giầu, nước mạnh. Hôm nay là ngày đầu tiên trẫm thân chấp chính. Tuy vậy trẫm cũng phải nhờ sức chư khanh.
Tiếp theo, nhà vua ban chỉ thăng chức tước cho toàn thể các quan trên toàn quốc. Lại ban chỉ ân xá cho các phạm nhân khinh tội, giảm án cho phạm nhân trọng tội, rồi tuyên chỉ giữ nguyên các phép cũ.
Lý Kính Tu tâu :
- Phò mã Thái úy, Tả kim ngô đại tướng quân, Côi sơn quốc công, cùng trưởng công chúa được bệ hạ chuẩn cho hồi hưu. Phò mã đã bàn giao chức vụ cho Thái sư Đỗ An Di. Hôm nay triều đình tiễn phò mã về điền dã. Không biết bệ hạ có chỉ dụ gì không ?
Nhà vua bước xuống ngai vàng, cầm tay công chúa Đoan Nghi, nói bằng ngôn từ bình dân :
- Chị ! Em nghe nói hồi phụ hoàng còn tại thế, người cực kỳ sủng ái chị với anh Thủ Huy. Khi em ra đời, người ta ác miệng vu cho em là con hoang của Tuyên phi với Mạc Hiển Tích để mưu soán ngôi. Chỉ duy anh Thủ Huy là cãi rằng em giống phụ hoàng như hai giọt nước, rồi bỏ tình riêng với anh Long Xưởng mà cứu em bao phen. Mấy năm trước anh Long Xưởng mưu giết em chiếm ngôi. Nếu không có anh chị thì em đã chết rồi. Mười năm qua, anh chị trấn ngự biên cương, khiến nước lớn sợ, nước nhỏ kính. Công lao đó em không bao giờ quên.
Hai giọt nước mắt chảy trên gò má, nhà vua nói tiếp :
- Tuy em còn thơ, thế nhưng anh chị vẫn hành xử với em ra phận chúa tôi. Còn em, bề ngoài em gọi chị là chị, chứ thực ra, trong tâm em đối với chị như một bà mẹ. Em vẫn ước ao được học võ công của anh chị. Tiếc rằng anh chị trấn ngự biên cương, thành ra chỉ Long Ích, Long Tường được anh chị dạy dỗ. Bây giờ anh chị về điền dã, em cảm thấy cô đơn quá.
Đoan Nghi nắm chặt tay nhà vua :
- Xưa, tài trí nghiêng trời lệch đất như Linh Nhân hoàng thái hậu, uy dũng cổ kim khó ai hơn như Thái úy Lý Thường Kiệt ; mà cũng khoanh tay đứng ngoài, khi đức Nhân tông nhà ta chấp chính vào tuổi mười ba. Nay em cũng đã vào tuổi đó rồi, thì phải tự quyết, để chăn dắt trăm họ. Liệt tổ Đại Việt sẽ phù hộ cho em. Chư vị tiên đế sẽ giúp em.
Nghe Đoan Nghi nói câu này, thì toàn thể các quan đều đưa mắt nhìn Đỗ thái hậu với Đỗ An Di. Họ hiểu vị công chúa này muốn nói :
- Nhà vua chấp chính, thì Đỗ thái hậu, Đỗ An Di hãy tự biết mình, tài trí thua xa Linh Nhân hoàng thái hậu với Thái úy Lý Thường Kiệt thì không còn lý do gì xen vào việc triều chính nữa.
Mặt Đỗ thái hậu, An Di cau lại, thực khó coi.
Nhà vua hỏi Thủ Huy :
- Anh Thủ Huy ơi ! Quan Lý Thái phó, thầy em thường nói : Khi xưa, tổ của anh là Kinh Nam vương, có tặng cho đức Nhân tông ba bảo bối giữ nước. Vậy, bây giờ anh có gì cho em không ?
Thủ Huy đưa mắt nhìn Đỗ An Di, rồi nói :
- Bảo bối mà Kinh Nam vương tặng đức Nhân tông gồm có ba món. Một là, tuân theo những phép tắc của đức Thánh tông để lại. Hai là giữ hòa khí trong hoàng tộc, đừng để người ngoài chia rẽ tình ruột thịt. Ba là, vĩnh viễn không tăng thuế. Bây giờ thần cũng dâng bệ hạ ba khoản. Một là, bệ hạ có một nho gia chính khí dọc ngang trời đất lĩnh chức Thái phó. Vậy việc nội trị nhất nhất nghe theo người.
Nghe Thủ Huy nói, quần thần đều đưa mắt nhìn Lý Kính Tu.
- Hai là, việc giao thiệp với các nước, thần đã đặt thành nền móng, xin giữ nguyên. Ba là, phàm làm vua phải tránh ba điều : Điều một là mê sắc đẹp, ham săn bắn, rượu chè, yến tiệc âm nhạc ; điều hai là xây dinh thự, cung điện cao đẹp ; điều ba là tăng thuế. Phạm vào một trong ba điều đó thì mất nước.

******
Ghi chú của thuật giả.
Sau này, khi Thái phó Lý Kính Tu qua đời rồi, vua Cao tông quên lời dặn của Thủ Huy. Nhà vua mê sắc đẹp, ham săn bắn, lại rượu chè, yến tiệc, bắt trăm họ phục dịch xây cất cung điện. Do đó dân chúng nổi loạn khắp nơi, rồi đưa đến triều Lý mất nghiệp. Xin đọc các hồi sau.

******
Lý Kính Tu nghe Thủ Huy dặn nhà vua, ông gật đầu tỏ vẻ kính phục. Oạng truyền lễ quan ghi chép ngay tại chỗ, để sau này nhắc lại.
Nhà vua chỉ Kiến Khang vương, Kiến Bình vương hỏi Đoan Nghi :
- Từ hồi ba, bốn tuổi, Long Ích, Long Tường được chị dạy văn, anh Thủ Huy dạy võ. Liệu bây giờ, có thể phò tá em được chưa ?
- Các vị phụ chính danh tiếng cổ kim, đều không phải là người có võ công cao. Thần xin nêu tỷ dụ, như bên Trung nguyên, nhà Chu có Chu công, Thái công ; Hán có Trương Lương, Tiêu Hà. Đại Việt ta, thời vua An Dương có Phương chính hầu Trần Tự Minh, thời Lĩnh Nam có công chúa Nguyệt đức Phùng Vĩnh Hoa. Sáu vị đó võ công đâu có cao ? Thế nhưng tài trí phò tá thiên tử lừng danh thiên cổ. Năm nay Long Ích đã hai mươi tuổi, về võ công thì hiếm thiếu niên ngang tuổi có thể sánh. Song cầm quân, thì Ích dư tài đại tướng. Em nên trao dần binh quyền cho Ích. Còn Long Tường mới mười hai, mà anh tài sớm phát ; Tường tỏ ra có đại tài về thủy quân. Chị sẽ mang Tường về Thiên trường để dạy dỗ tiếp. Sang năm Tường đủ mười ba tuổi, em có thể trao trọng quyền cho Tường.
Nhà vua quay lại hỏi Lý Kính Tu :
- Thưa thầy, theo điển lệ của các vị tiên đế thì khi hoàng tử tới tuổi mười ba sẽ cho mở phủ đệ riêng, rồi trao quyền. Thế sao năm nay Long Ích đã hai mươi tuổi, tuy đã phong vương, cho mở phủ đệ, mà chưa được trao quyền bính !
Kính Tu ngửa mặt nhìn thẳng rồi tâu :
- Khi hoàng tử Long Ích đủ mười ba tuổi, Tứ trụ triều đình có đem vụ này ra nghị sự, rồi làm biểu phong vương. Phò mã Thái úy với thần bàn nên trao cho thống lĩnh Thiên tử binh. Song Đỗ Thái sư , Mạc Thiếu sư không đồng ý. Vụ đưa lên Chiêu Thiên thái hậu, người thuận phong vương cho hoàng tử, được mở phủ đệ riêng, mà bác bỏ việc trao binh quyền, lấy lý do vương còn nhỏ tuổi. Hai năm sau, thần nhắc lại việc trao binh quyền, thái hậu lại bác, vì bấy giờ mới xẩy ra vụ Bảo Quốc vương làm loạn. Bây giờ bệ hạ chấp chính, việc trao quyền là do bệ hạ.
Nghe Kính Tu tâu, mặt thái hậu với An Di, Hiển Tích tái đi, trông thực khó coi. Nhà vua hỏi :
- Thưa thầy, bây giờ, có thể ủy cho Kiến Khang nhiệm vụ gì?
Lý Kính Tu mở sổ Ngọc điệp ra rồi tâu :
- Cứ như điển lệ các tiên đế để lại, xin bệ hạ duyệt qua rồi ban chỉ.
Nhà vua đọc một lượt, rồi tuyên chỉ cho Đỗ An Di:
- Thái sư soạn chỉ, kể từ ngày hôm nay, phong cho Kiến Khang vương chức tước như sau :
Dao thụ Thiếu phó, Thượng trụ quốc, Long thành tiết độ sứ, tổng lĩnh Thiên tử binh, Khu mật viện sứ, Kiến Khang vương Ể.
Kiến Khang vương lạy tạ.
Nhà vua hỏi Lý Kính Tu :
- Thưa thầy, mấy năm trước, Tứ trụ triều đình xin phong cho Long Tường tước Kiến Bình vương. Vì Kiến Bình chưa đủ tuổi trưởng thành, lại ở trên Bắc cương, nên chưa cho mở phủ đệ riêng. Năm tới đây, Kiến Bình đủ tuổi, sẽ cho mở phủ đệ. Vậy nên cho ở phủ nào ?
- Hiện phủ Khai Quốc, không có ai ở. Phủ này lớn, rộng nhất trong các phủ. Phủ cất vào thời đức Thái tổ, cấp cho Khai Quốc vương. Bây giờ có thể cấp cho Kiến Bình vương. Trong khi Kiến Bình với nhũ mẫu là Đoan hòa phu nhân đi Thiên trường, thì tạm giao cho chồng của phu nhân trông coi. Còn các quan của phủ đệ, cũng như cung nga, thái giám thì sẽ do Lê thái phi, sinh mẫu của vương tuyển chọn.
Nhà vua rút thanh Thượng phương bảo kiếm trao cho Đoan Nghi :
- Xưa đức Thái tông trao kiếm cho tổ cô Kim Thành, với chỉ dụ : Thượng trảm hôn quân, hạ trảm gian thần. (Trên được xử tội vua tối ám, dưới được xử gian thần). Nay em cũng trao kiếm này cho anh chị. Trong khi ngao du sơn thủy, nếu anh chị thấy tham quan, cường hào, thì thay em xử tội chúng.
Đoan Nghi rơm rớm nước mắt tiếp kiếm, rồi cùng Thủ Huy rời điện Càn nguyên, tay dắt Kiến Bình vương Long Tường theo. Nhà vua, với các quan đứng nhìn đến khi hai người khuất bóng mới trở vào điện.
Thủ Huy, Đoan Nghi ra khỏi Hoàng thành. Kị binh, Ngưu binh, Thiên tử binh dàn thành hai hàng, hành lễ quân cách tiễn đưa. Tới bến Tiềm long, thì Đại đô đốc Phùng Tá Chu, Vũ kị tướng quân Tăng Khoa, cùng các đô đốc, chư tướng đứng chờ sẵn. Hai đội võ sĩ Long biên, Côi sơn đã dàn trên bến.
Lễ nghi tất.
Lôi tiễn bắn chín phát.
Thủ Huy, Đoan Nghi đi trước, kế tiếp Vương Thúy Thúy dắt Long Tường, rồi tới hai đội võ sĩ Côi sơn, Long biên xuống thuyền của phái Đông a. Thuyền nhổ neo, dương buồm, từ từ rời bến. Hai bên bờ sông, chiến thuyền dàn ra. Trên nóc chiến thuyền, thủy thủ gươm dáo sáng ngời đứng nhìn chúa tướng ra đi. Thủ Huy, Đoan Nghi đứng trên đài chỉ huy vẫy tay từ biệt chư tướng, cho đến khi thuyền xuôi vào cuối giòng sông.
Đường Thăng long, Thiên trường, đi bằng thuyền phải mất nửa ngày. Đã gần mười năm, bây giờ Thủ Huy mới có dịp trở về thăm cố hương đúng vào ngày mùng một tết. Những kỷ niệm về tết thời thơ ấu, hiện ra trong tâm công.

Hồi ấy, cứ đến ngày 23 tháng chạp, bà Tự Hấp sai Thủ Lý điều động các em làm những việc đặc biệt như : Hái một chùm táo chín, cài vào trong Oạng mũ cóc, rồi đem ra treo ở trước ngõ. Đẵn cây tre thực cao, trồng cây nêu ở giữa sân. Từ sân dọc ra ngõ lấy vôi vẽ những mũi dáo, cung tên, mục đích trấn tà ma. Có một năm, anh em vừa vẽ xong, thì ông Tự Hấp đùa :
- Bà sai các con vẽ dáo, cung tên trừ tà ! Tôi nghĩ đến quỷ sống, ma sống nghe tên mình còn phải chạy trốn, thì ma chết, quỷ chết đâu dám bén mảng ?
Từ đó về sau, tết đến, bà Tự Hấp không sai các con vẽ dáo, cung tên trừ tà nữa.
Rồi ngày mùng một tết, tất cả con, cháu, gia nhân tập trung lại, theo thứ tự hành lễ, chúc tết ông nội. Cứ sau khi một người con, cháu chúc tết, ông lại cho một cái túi bằng nhiễu đỏ, trong đựng tiền mừng tuổi.
Khi con thuyền sắp sửa rẽ vào con sông nhỏ, Thủ Huy chợt nhớ một chuyện, công chỉ vào cửa sông, nói với Đoan Nghi :
- Chỗ kia là nơi, mà mười mấy năm trước, Vỵ xuyên ngũ tiên dàn thuyền đánh cá bắt sống bốn trong Ngũ nhạc đại lĩnh của phái Hoa sơn cứu Long Xưởng với anh. Chỗ khúc cong con sông nhỏ là nơi anh Thủ Lý lừa cho thuyền của bọn Hoa sơn mắc cạn, rồi bắt Hoa nhạc tam phong, Tam nương.
- Thế còn chỗ...
Đoan Nghi nhìn Vương Thúy Thúy mỉm cười hỏi : Chỗ nào anh nhìn thấy hết Vân Đài Thúy Thúy ?
Thủ Huy bị vợ trêu, công cười nói lảng :
- Kìa, bến kia rồi, chúng ta chuẩn bị lên bờ chúc tết ông nội với bố mẹ. Trên bến, Thủ Lý Phương Lan ; Trung Từ Bảo Bảo ; Vỵ uyên ngũ tiên cùng chồng đang chờ đợi. Anh em gặp lại nhau trong ngày tết, chuyện trò ríu rít, vui vẻ. Từ ngày ra đời, bây giờ Đoan Nghi mới được hưởng cái tình nhân luân anh em, chị em nồng nàn, đằm thắm của bình dân.
Thấy Phương Lan dắt hai đứa bé trai khôi ngô đứng cạnh, Đoan Nghi hỏi :
- Anh ! Chị ! Hai cháu đây là Tự Thừa với Tự Khánh phải không ?
- Chúng nó nghe chú thím về, xin theo anh chị ra đón chú thím đấy.
Thủ Huy bế bổng Tự Thừa, Đoan Nghi bế Tự Khánh lên, hôn vào má chúng.
- Bọn em thực có lỗi với anh chị.
Thủ Huy than thở: Bốn năm trước ở Bắc cương, chúng em tiếp được tin anh chị sinh cháu Thừa, rồi một năm sau sinh cháu Khánh, mà chúng em không về mừng anh chị được.
Phương Lan xua tay :
- Chị biết chú thím muốn về, mà vì việc quân, nên chú thím gửi quà về cho các cháu, như vậy cũng đủ rồi.
Bà Tự Hấp ra cổng nắm tay Đoan Nghi, nói bằng tất cả tình cảm chân thực:
- Bây giờ mẹ mới tự hào là có cô con dâu ôn nhu, văn nhã, chứ không phải là cô công chúa nữa.
Nhìn thấy Long Tường, bà hỏi :
- Thế, ai đây ?
- Thưa mẹ, em út của con tên Long Tường.
Một tay dắt Đoan Nghi, một tay dắt Long Tường, bà Tự Hấp đi trước, rồi Thủ Lý, Thủ Huy theo sau.
Cả một đại gia đình đang chờ vợ chồng Thủ Huy về ăn tết. Cái tết đoàn tụ mà ông bà Tự Hấp ước mong từ hơn mười năm.
Theo tục lệ thời đó, thì khi con cả lấy vợ, thì được ở chung với bố mẹ. Còn con thứ lấy vợ, nếu nhà rộng thì cũng vẫn ở chung. Còn như nhà hẹp, thì bố mẹ sẽ mua, hoặc cất cho một căn nhà gần nhà mình, để vợ chồng, con cái ở. Tuy nhiên khi ăn, uống thì vẫn ăn chung. Hồi Thủ Huy cưới Đoan Nghi, bà Tự Hấp cất cho vợ chồng Huy một ngôi nhà tranh, vách gỗ ngay cạnh bến sông. Vì Đoan Nghi thích hoa trắng, ông bà trồng cho nàng một vườn mơ, một vườn mận. Thế nhưng hơn mười năm qua, Đoan Nghi chưa bao giờ được nhìn hoa mơ, hoa mận nở cả. Bây giờ nàng theo chồng về đúng vào dịp tết. Vườn mơ, mận của nàng nở trắng xóa một bầu trời. Vợ chồng nhìn vườn hoa, lòng dâng lên một niềm kính yêu bà mẹ, đã chiều theo ý mình.
Văn chương bình dân Việt đã ca tụng cái thanh nhàn của nông dân như sau :
Tháng giêng là tháng ăn chơi,
Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè.
Từ hồi lớn lên, bây giờ Thủ Huy Đoan Nghi mới được hưởng cái thú thanh nhàn của ngày Xuân ở thôn quê. Hai vợ chồng tham dự những cuộc đấu gà, chọi trâu, đánh cờ người, đánh đu, bơi thi, leo cầu Ngô, leo cột mỡ, bắt lươn trong chum, cho đến cuộc thi thổi cơm trên mặt nước. Tội nghiệp Long Tường, khi ra đời được mấy tháng thì phụ hoàng băng hà. Trong nội cung, hai bà thái hậu Chiêu Linh, Chiêu Thiên tranh quyền. Bên ngoài thì các anh chém giết nhau. Sợ bị tai bay, vạ gió, nó bị mẹ là Hiền phi Lê Mỹ Nga quản thúc trong cung. Mãi năm năm tuổi, mới được sổ lồng, được gửi lên Bắc biên cho anh rể, chị gái nuôi, trong cái không khí quân lữ, thành ra không có bạn cùng lứa để nô đùa. Bây giờ, nó được tập võ cùng với hàng mấy trăm đệ tử. Được chạy, nhảy nô đùa trong cái không gian tươi sạch, đầy hoa cỏ của đồng quê. Nó cảm thấy hạnh phúc cùng cực. Trong các bạn, có ba người lớn hơn nó bốn năm tuổi, rất hợp tính nó. Một là Vũ Kim, võ công cao hơn nó gấp bội, thường chỉ dẫn cho nó. Hai là Phạm Khải, mưu trí tuyệt vời. Ba là Hoàng Ý rất giỏi thủy tính.
Cuộc sống của Thủ Huy, Đoan Nghi tại thôn trang thực là êm đềm. Hôm nay theo đoàn thuyền đánh cá, ngày mai lại xem tát nước, đánh kỳ, làm cỏ. Lại cũng có ngày theo nông dân đi phá rừng làm ruộng. Đôi khi cỡi trâu, ngao du khắp núi Côi, cũng có lúc theo thuyền đánh cá ra khơi. Trong suốt một năm, vợ chồng mới cảm thấy rằng mình đã để phí mười năm của cuộc sống hoa niên.
Giữa năm đó thì Đoan Nghi sinh ra một trai. Nàng đặt tên là An Quốc. Cũng như tất cả các cháu nội ngoại khác, ông bà Tự Hấp đem về nuôi, dạy chung trong nhà, cho chúng có tình với nhau.
Được một năm êm đềm trôi qua. Hôm ấy, một ngày đầu tháng Chạp, có sứ giả của Thái phi Lê Mỹ Nga xin cầu kiến. Bà là sinh mẫu Long Tường. Sứ giả chuyển chỉ dụ của bà, xin Thủ Huy, Đoan Nghi cho Long Tường về kinh, để ngày mùng một tết nhận chiếu chỉ cầm binh quyền. Sứ giả nói : Trước đây hoàng tử Long Tường đã được phong Kiến Bình vương, nay tới tuổi trưởng thành, mới trao quyền. Đúng ra thì Thái phi sẽ tuyển quan lại, bộc phụ, mã phu, cung nga, thân binh, thị vệ cho Long Tường. Nhưng vì bị Đỗ thái hậu kiềm chế, nghi ngờ, nên phi không biết ai mà tuyển. Phi nhờ công chúa tuyển dùm.
Thủ Huy hỏi :
- Phủ đệ của Kiến Bình vương có thay đổi không ? Hiện ở đâu ?
- Thưa phò mã vẫn không thay đổi, chính là phủ Khai Quốc.
Thủ Huy chỉ Long Tường nói với Đoan Nghi:
- Phủ đệ Khai Quốc rộng lớn nhất trong các phủ đệ của các thân vương. Tường đệ hiện chưa có gia sư, thân binh, cung nga, bộc phu, mã phu. Vậy ta có thể nhờ Trung Từ Bảo Bảo tuyển dùm. Về võ công thì hiện Long Tường không thua bất cứ võ quan nào trong triều. Phủ Khai Quốc quá rộng, nay cho Tường về, ta cũng nên gửi theo y một số cao thủ để làm chân tay thân tín. Em định sao ? Em định tâu xin cho Tường nhiệm vụ gì ?
- Về binh quyền, có bốn chức vụ quan trọng nhất, sau Thái úy. Một là Tổng lĩnh Thiên tử binh. Hai là Đại đô đốc. Ba là Tổng lĩnh Kị binh, Ngưu binh. Bốn là Tổng lĩnh cấm quân, thi vệ. Em muốn tâu xin trao cho Tường giữ chức Long thành tiết độ sứ, Tổng lĩnh thị vệ, cấm quân, kiêm Tổng trấn Thăng long. Như vậy, ta loại tên Mạc Hiển Tích ra ngoài. Đỗ An Di muốn khuynh đảo xã tắc thì y không sai được Thiên tử binh của Long Ích, Kị ngưu binh của Tăng Khoa, Thủy quân của Tá Chu, và cấm quân thị vệ của Long Tường.
Trần Lý mỉm cười thương hại :
- Cô em dâu ngoan như con thỏ của anh ơi !Vụ này anh thấy có hai cái nhiêu khê. Khó mà thành được !
Từ khi về Thiên trường, bề ngoài thì Trần Lý với Đoan Nghi là anh chồng, em dâu ; chứ thực sự ra Trần Lý đối với nàng như một ông bố đối với con gái. Trần Lý hết sức nhỏ nhẹ, chàng lại dạy Đoan Nghi tất cả những gì của đời sống dân dã, mà nàng không có. Đoan Nghi kính yêu người anh chồng mình không kém gì phụ hoàng Anh tông. Nghe Trần Lý nói tới hai cái nhiêu khê, nàng hỏi :
- Thưa anh ! Hai cái nhiêu khê đó là gì ? Em nhìn không ra ! Xin anh dạy cho.
- Cái nhiêu khê thứ nhất là bao nhiêu cấm quân, thị vệ, hiện đều do Hiển Tích với Đỗ hậu tuyển cả. Long Tường liệu có chỉ huy được chúng không ?
- Em cũng biết thế, nên em lợi dụng luật có từ đời đức Thái tổ : Khi một hoàng tử mở phủ đệ, chấp chính thì có toàn quyền tuyển người trong vương phủ. Một vương phủ, quan trọng nhất có bốn chức là trưởng sử, gia sư, mật thư và phủ khố. Trong thời gian Long Tường ở đây, nó rất thân với ba người là Vũ Kim, Phạm Khải, Hoàng Ý. Vì vậy nó đã xin với bố mẹ cho ba người về trợ giúp. Nó dự tính trao cho Vũ Kim lĩnh chức gia sư, Phạm Khải lĩnh chức trưởng sử, Hoàng Ý lĩnh chức mật thư. Còn chức phủ khố, thì là nhũ mẫu của Tường là vú Châu.
Thủ Huy hỏi anh :
- Vậy thì em xin bố cho hai đội võ sĩ Long biên, Côi sơn theo Long Tường về, để làm thân binh ! Liệu bố có cho không ?
- Bố vốn chiều các con. Em mà xin thì dĩ nhiên bố cho liền.
- Thưa anh, còn cái nhiêu khê thứ nhì ?
- Liệu triều đình có thể loại Mạc Hiển Tích ra ngoài như em muốn không ?
- Em nghĩ Thiên tư Gia thụy đã lớn, nay thân chính rồi thì phải củng cố, nắm lấy quyền. Cái việc Hiển Tích tư thông với Đỗ thái hậu làm ô uế cung thất, Gia Thụy biết hết. Từ xưa đến giờ cái chức Tổng trấn Thăng long, kiêm Tổng lĩnh thị vệ, cấm quân, luôn luôn trao cho các thân vương. Thì bây giờ là dịp Gia thụy cũng như đại thần chiếu luật, mà loại Hiển Tích ra, trao cho Long Tường.
- Anh nghĩ không giản dị như vậy ! Đỗ thái hậu đang say tình với Mạc Hiển Tích còn gấp bội Cảm Thánh thái hậu say Đỗ Anh Vũ, Lưu Kỳ. Nếu Mạc còn giữ chức vụ Tổng lĩnh cấm quân, thì mới hy vọng ra vào Hoàng thành. Bây giờ y bị loại ra, thì Đỗ thái hậu sẽ lồng lộn lên như con lợn cái động đực. Bà sẽ không chấp thuận. Xưa Cảm Thánh thái hậu mê Đỗ Anh Vũ, Lưu Kỳ, mà còn muốn hại vua Anh tông để nhường ngôi cho tình nhân. Huống hồ Đỗ thái hậu. Anh nghĩ việc em cho Long Tường thay y không thành đâu.
Long Tường hỏi :
- Chị Đoan Nghi ! Em không hiểu ! Chị nói chi tiết cá vụ này hơn một chút.
Đoan Nghi ôm lấy đầu Long Tường :
- Được ! Chị vì em mà giảng.
Đoan Nghi nói thực chậm : Lối phân quyền của triều đình do Quốc phụ Khai Quốc vương thiết lập, sao tránh cái nạn tướng cầm quân khuynh đảo triều đình. Người duy nhất muốn làm loạn, tiếm vị được là Thái úy. Nhưng Thái úy phải nắm được Khu mật viện, Thiên tử binh, thị vệ cấm quân, Thủy quân, Kị binh, Ngưu binh. Bởi muốn ban lệnh, điều động quân thì phải qua Khu mật viện...
Thấy Long Tường gật đầu, trầm tư. Thủ Huy hỏi :
- Em thử nói tiếp anh nghe xem có đúng không nào ?
- Ví thử Thái úy không nắm được Khu mật viện, thì không làm được lệnh điều quân.
- Được ! Em tiếp đi.
- Nếu ông ta nắm được Khu mật viện, nhưng khi lệnh điều quân làm phản ban ra cho Thiên tử binh. Thiên tử binh không tuân thì cũng vô ích. Giả như ông ta nắm được tướng chỉ huy Thiên tử binh, y đem quân về làm phản, mà không được Thủy quân chở sang sông cũng hỏng. Bằng như ông ta nắm được Thủy quân nữa, thì thị vệ, cấm quân, Kị binh, Ngưu binh chống lại, thì cũng vô phương.
- Giỏi !

- Cho nên thời đức Thánh tông, bấy giờ Thái úy Thường Kiệt tuy được tin dùng, nhưng quản Khu mật viện lại là Trung Thành vương, tổng lĩnh Thiên tử binh là Tín Nghĩa vương thuộc thân vương. Đại đô đốc là Lý Kế Nguyên, người thân tín của Linh Nhân hoàng thái hậu. Tổng lĩnh cấm quân, thị vệ là Hùng Nhân, đệ tử của Mộc tồn hòa thượng. Tướng chỉ huy Kị binh là Hà Mai Việt, là anh em phía ngoại của đức Thánh tông.
- Giỏi !
Từ hôm vợ chồng Thủ Huy về Thiên trường sống đến giờ, thì tuy ông bà Tự Hấp, Đại Việt ngũ tuyệt, Vỵ xuyên ngũ tiên... Bề ngoài có vẻ niềm nở, thương yêu hai người. Nhưng trên nét mặt mọi người dường như ẩn tàng một điều gì lo lắng, mà không ai nói ra. Bây giờ nghe Đoan Nghi, Thủ Huy định đưa Long Tường về lĩnh Long thành tiết độ sứ, rồi giảng cho Long Tường về đại kế phòng ngự giữ ngôi vua từ thời Thái tổ để lại. Hai người thấy Trần Lý xịu mặt xuống, thoáng một nét buồn.
Đoan Nghi hỏi :
- Anh có điều gì lo lắng thì phải ?
Trần Lý gật đầu, rồi chỉ Thủ Huy :
- Khai Quốc vương quả là thần nhân ! Còn chú, chú cứ tự tin vào công lao, vào lòng trung của mình, mà không xét thấy mối lo lắng của Long Xưởng. Bây giờ lại không nghĩ đến mối lo của Đỗ thái hậu.
- ? ! ! ? !
- Chính vì chú không biết Long Xưởng, nên Long Xưởng mới phải mượn tay Cảm Thánh thái hậu giết ba vương, rồi xua đuổi chú với Đào Duy, Tăng Khoa.
Thủ Huy cau mày :
- Đó là ý của Long Xưởng. Như anh thấy Đại đô đốc là Kiến Ninh vương ! Quản Khu mật viện là Tăng Quốc, chồng của nhũ mẫu Long Xưởng. Tổng lĩnh Kị, Ngưu binh là Tăng Khoa, em sữa của anh ấy. Tổng lĩnh Thiên tử binh là Kiến An vương. Tổng lĩnh cấm quân thị vệ là Mạc Hiển Tích. Như vậy, em muốn đem quân làm phản, thì dễ gì bằng ấy người nghe theo ?
- Trời ơi ! Chú ngây thơ quá đi. Trong hai lần chú đem quân về Thăng long cứu Long Xưởng, chú có cần Khu mật viện làm lệnh đâu, mà các tướng cũng răm rắp tuân lệnh chú ?
- ! ! !
- Tỷ như chú làm phản, thì không cần Kiến Ninh vương theo chú, chú vẫn trực tiếp ban lệnh cho các đô đốc thủy quân có đúng không ?
- Vâng ! Vì họ là đệ tử của em.
Trần Lý cốc vào đầu Thủ Huy :
- Ngốc ơi là ngốc ! Còn như chú muốn điều động Thiên tử binh, chú có thể ra lệnh cho các đô thống chỉ huy các hiệu binh, mà không cần qua Kiến An vương. Có đúng không ?
- Vâng. Vì các đô thống đều là người em đào tạo ra.
- Hứ ! Thế khi chú muốn cướp ngôi vua của Long Xưởng, thì chú chỉ cần sai mật sứ gọi Thủy quân, Thiên tử binh kéo về Thăng long, đánh úp kinh thành bất cứ lúc nào, bấy giờ Xưởng chỉ có đường ngửa cổ ra cho chú chặt đầu.
Thủ Huy à lên một tiếng :
- Em chủ quan, tự tin vào lòng trung, công lao, mà không nghĩ tới mối lo lắng của Long Xưởng. Còn ba vương, người nào cũng có tài cầm quân, cũng uy tín hơn Long Xưởng. Nên anh ấy phải trừ đi. Ừ nhỉ ! Giá anh ấy đợi lên ngôi vua ít lâu rồi hãy trở mặt thì đâu đến nỗi !
Trần Lý bẹo tai em :
- Cái chú này lú lẫn rồi ! Vua Anh tông băng hà, không để di chiếu lại nhường ngôi cho Long Xưởng. Vì vậy Long Xưởng cần phải được tất cả đại thần ký vào biểu tôn lên ngôi. Trước mặt Long Xưởng, y có hai khối đại thần. Một khối gồm có chú với ba vương, và một số đại thần phò tá Xưởng. Một khối khác gồm các gian thần, các đại thần già nua, ù lỳ. Từ mười năm qua, bao nhiêu công lao của ba vương với chú, với đám trung thần phò tá Xưởng để chống bọn nịnh quan. Bây giờ Xưởng muốn lên ngôi vua thì phải giết hết chúng đi, lấy lý do chúng làm loạn. Rồi bọn chú ký biểu tôn y lên ngôi vua. Có đúng thế không ?
- Vâng !
- Còn như để chúng sống, tức chúng không có tội. Nhưng Long Xưởng ăn làm sao nói làm sao với các chú ? Để chúng sống tức coi tụi nó như chân tay, ban chức tước cho chúng, chúng mới ký vào biểu tôn Xưởng lên ngôi. Nhưng Xưởng làm việc đó thì chú, rồi Tăng Khoa, ba vương phản đối. Giữa hai khối người, một khối ù lỳ, nhưng chúng chỉ là con :D trước kia chúng tuân chỉ vua Anh tông, bây giờ chúng lại nghe lệnh Long Xưởng mà xủa ; không những chúng không nguy hiểm, mà lại được việc. Còn một khối, toàn những người tài trí, uy quyền áp đảo Long Xưởng, nắm quân lữ trong tay ; trước kia thì rất cần thiết, khi mà cái mộng đánh chiếm Lưỡng Quảng không còn nữa, thì trở thành vô ích, nguy hiểm. Vì vậy Long Xưởng phải giết ba vương, xua đuổi, rồi sẽ giết chú với Tăng Khoa sau.
Thủ Huy vò đầu :
- Em ngu quá ! Em ngu quá !
Trần Lý bẹo hai má Thủ Huy :
- Ngu một lần, suýt tan nát đất nước. Bây giờ chú lại sắp ngu hơn lần trước nhiều !
- Em về đây đi cầy, có dính dáng gì tới triều chính nữa đâu !
- Hư...ư...ư ! Đỗ thái hậu, Đỗ An Di muốn khuynh đảo triều đình từ lâu. Nhưng trong thì họ bị Lý Kính Tu, Vũ Tán Đường cản trở. Ngoài thì bị chú đầy uy quyền ức chế. Có đúng thế không ?
- Vâng !
- Chú chán chường cái ô uế, kinh tởm ở hậu cung, chú muốn đem quân làm cỏ bọn gian thần. Nhưng vì bố không cho. Nên chú lui về điền dã. Về điền dã thì phải buông hết. Thế nhưng Thượng phương bảo kiếm nằm trong tay cô vợ xinh đẹp, kiếm thuật thần thông của chú. Hỏi rằng bọn An Di, Hiển Tích làm sao mà ăn ngon, ngủ yên được ?
- ! ! !
- Đỗ thái hậu nơm nớp sợ chú hơn Long Xưởng sợ chú nữa. Khác một điều là bà không sợ chú cướp ngôi, mà sợ chú giết bà ấy với Gia Thụy, rồi đưa Long Ích, Long Tường thay thế.
- ! ! !
- Về binh lực, tuy An Di giữ chức Thái úy, mà y không nắm được những lực lượng chính. Này nhé, em rể chú là Tá Chu còn cầm quyền Đại đô đốc. Đệ tử, kiêm nghĩa đệ Tăng Khoa còn cầm Kị, Ngưu binh. Mới đây, chú lại tâu xin trao Thiên tử binh cho Long Ích. Rồi bây giờ định gạt tình nhân của Đỗ thái hậu là Mạc Hiển Tích ra, để đưa Long Tường về thay thế. Có khác gì chú kề gươm vào cổ anh em họ Đỗ không ? Chú về điền dã mà uy quyền ngang với một Thái thượng hoàng, vượt hẳn chức Thái úy của Đỗ An Di. Anh nghĩ, Đỗ hậu, với An Di sẽ không ngồi yên để bị chú kiềm chế đâu. Thế nào họ cũng ra tay hại chú. Trang Thiên trường này khó mà yên được. Có khi y vu cho chú thím một vài tội gì đó, rồi mang quân về bắt. Dĩ nhiên chúng ta chống lại. Bấy giờ y chỉ việc sai một hiệu binh về tàn phá trang này. Chúng ta chỉ có mấy trăm đệ tử thì chống sao lại ?
Thủ Huy, Đoan Nghi như người trong mộng chợt tỉnh. Đoan Nghi nói cứng :
- Nhưng nay Đỗ không còn là phụ chính, Đỗ hậu không còn thính chính nữa. Quyền trong tay Gia thụy mà !
- Anh cũng hy vọng Long Trát nắm được quyền.
Thế rồi ông bà Tự Hấp sai Phương Lan, Bảo Bảo chuẩn bị hành trang cho Long Tường theo sứ giả về Thăng long.
Trung Từ Bảo Bảo đã tuyển đủ thị nữ, bộc phụ, mã phu cho phủ Kiến Bình. Trước khi thuyền rời bến, ông bà Tự Hấp cầm tay Long Tường :
- Vợ chồng ta tuy dạy văn, luyện võ cho con, nhưng chúng ta không thu con làm đệ tử. Con có biết tại sao không ?
- Thưa, con biết !
- ? ? ?
- Vì thế lực phái Đông a quá lớn, mà trong triều thì Đỗ thái hậu, Đỗ An Di, Mạc Hiển Tích khuynh đảo triều đình, hoàng huynh lại quá nhu nhược. Nếu con là đệ tử phái Đông a, họ sợ con tiếm ngôi vua...Vì vậy sư phụ, sư mẫu mới không cho con làm lễ nhập môn.
- Đúng vậy !

******
Ghi chú của thuật giả.
Vì những liên hệ gữa Lý Long Tường với Nguyên tổ Trần Triều là Trần Lý, nên sau này tuy nhà Trần lên ngôi, nhưng vẫn tu bổ, tế lễ lăng tẩm các vua triều Lý. Chứ không có việc đào hố làm bẫy rồi giật sập tiêu diệt như ảo sử đã thuật.
Nguyên do, có ảo sử là từ xưa đến giờ các sử gia đều tin theo ĐVSKTT, cho rằng : Khi Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh vào tháng 10 niên hiệu Thiên chương Hữu đạo thứ nhì (1225), thì Trần Thủ Độ loại tất cả các thân vương, đại thần thuộc hoàng tộc nhà Lý ra khỏi quan trường. Năm sau, niên hiệu Kiến trung nguyên niên, đời vua Thái tông nhà Trần, ngày 10 tháng 8 (1226) Thủ Độ bức tử vua Lý Huệ Tông, rồi giết hết tông tộc triều Lý.
Trong khi ấy, gia phả cả bốn giòng của con cháu Hưng Đạo vương, lại chép rằng tông tộc Lý triều không hề bị giết, mà chỉ phải đổi thành họ Nguyễn, vì kiêng tên Nguyên tổ Trần Lý.
Nhưng người ta tin theo ĐVSKTT, chứ không chịu suy xét thêm.
Mãi tới năm 1941, tạp chí Sử học số 2 của Nhật bản đã sưu tầm, tìm ra một sự kiện đặc biệt thì vấn đề này được soi sáng :
Tháng tám năm Bính Tuất (1226), đại đô đốc Trần triều là Lý Long Tường, con thứ 6 vua Anh tông, đã đem toàn bộ chu sư, tướng sĩ, tông tộc rời Đại Việt, tỵ nạn tại Cao ly.
Rồi thời đệ nhất Cộng hòa (1955 1963), tổng thống Lý Thừa Vãn của Đại hàn trong khi viếng thăm Việt Nam, ông cũng tuyên bố rằng tổ tiên ông là người Việt. Bấy giờ tôi còn là một học sinh trung học, nhưng cũng ghi tâm sự kiện này, tự hẹn sau sẽ đi tìm cho ra sự thực : Nếu như quả có việc Lý Long Tường đem mấy nghìn người họ Lý sang Cao ly, thì không có việc Thủ Độ tuyệt diệt con cháu họ Lý.
Tháng 8 năm 1980, đi dự đại hội y khoa Trung quốc ở Hàng châu, tôi có dịp làm quen với phái đoàn Bắc Cao. Trong phái đoàn có bác sĩ Lý Chiếu Minh ở Hùng xuyên (Hunchon) và nữ bác sĩ Lý Diệp Oanh ở Thuận xuyên (Sunchon). Nghe tôi họ Trần, lại là người Việt Nam, bác sĩ Lý Diệp Oanh chỏ tay vào trán tôi : - Vì tổ tiên anh xua đuổi, nên tổ tiên tôi mới thành thuyền nhân, và Đại Hàn mới có họ Lý.
Xin đọc phụ bản : Nguồn gốc họ Lý ở Hàn quốc, cuối quyển 3, bộ AHĐA, Dựng cờ bình Mông.

******
Long Tường lên đường được nửa tháng sau thì người nhà của Vũ Kim, Phạm Khải, Hoàng Ý trở về. Họ trình bầy :
- Kiến Bình vương về Thăng long, vào triều kiến nhà vua, giữa lúc đang thiết tiểu triều. Đỗ thái hậu vẫn ngồi thính chính cùng Đỗ An Di, Mạc Hiển Tích. Ba người nắm hết quyền. Cả ba áp chế nhà vua còn hơn hồi trước Cảm Thánh thái hậu, Đỗ Anh Vũ áp chế vua Anh tông nữa.
Thủ Huy nghiến răng :
- Bọn này đáng chết thực.
- Khi Long Tường dâng biểu của công chúa Đoan Nghi thì Hiển Tích tiếp lấy đọc, mà không trao cho nhà vua. Y bỏ biểu vào túi rồi tâu : Năm nay Kiến Bình vương đã đến tuổi trưởng thành. Lý ra thì trao cho quyền hành, cùng tham chính tại triều. Hiện Nam phương đang thiếu người tín cẩn. Vậy xin trao cho lĩnh chức tổng trấn Nam thùy. Thái hậu tuyên chỉ chấp thuận, truyền cho vương phải dẫn thủ hạ lên đường ngay trong ngày. Vương xin vào bái kiến Lê thái phi, hậu cũng không cho. Vương được mang theo đội võ sĩ Long biên. Còn đoàn võ sĩ Côi sơn thì trao cho Vân ma thượng tướng quân Đàm Thì Phụng quản lĩnh, đóng tại Bắc ngạn.
Thủ Huy kinh ngạc :
- Đàm Thì Phụng đang là đô thống chỉ huy hiệu Ngưu binh, trấn ở biên giới sao lại về triều ? Về từ bao giờ ?

- Thưa phò mã, năm trước con gái của Đàm tướng quân là Đàm Ngọc Anh, được phong là nguyên phi. Vì vậy trong triều lại nảy ra một thế lực mới là thế lực họ Đàm. Bác ruột của nguyên phi là Đàm Dĩ Mông được cử làm quản Khu mật viện, lĩnh Lại bộ thượng thư, Đồng bình chương sự (Phó tể tướng), hàm Thái bảo.
- Á chà !
Thủ Huy than : Thế giữa phe Đỗ An Di với phe Đàm Dĩ Mông có chống đối nhau không ?
- Không ! Tuy vậy Đỗ thái hậu cho rằng Thì Phụng là người của phò mã, vì thế Đàm Ngọc Anh tuy được hoàng thượng sủng ái, mà chỉ được phong làm Nguyên phi, mà không được phong làm Hoàng hậu. Ngôi Hoàng hậu vẫn bỏ trống. Tuy vậy, con quý, thì phụ vinh. Thái phó Lý Kính Tu chiếu luật tâu xin triều đình gia quan tiến chức cho Dĩ Mông, Thì Phụng.
Nguyên trước đây Đàm Dĩ Mông theo phe Cảm Thánh hoàng thái hậu, đã phản lại vua Anh tông và Chiêu Linh hoàng hậu nhiều lần. Khi triều đình gà mái gáy bị dẹp, y được Đỗ An Di che chở, nên thoát khỏi chết. Từ ngày ấy đến giờ, y bị thất sủng, bị trù dập, chỉ được giữ những chức vụ canh phòng quanh Thăng long. Tuy nhiên em y là Đàm Thì Phụng tương đối có tài, được Thủ Huy nâng đỡ, trao cho thống lĩnh đạo Ngưu binh, đặt dưới quyền Tăng Khoa.
Bây giờ Thủ Huy, Đoan Nghi mới phục Trần Lý nhìn xa, biết trước những gì sắp xẩy ra. Công hỏi anh :
- Anh bảo chúng em phải làm gì ?
- Chú có hai con đường đi.
- ! ! !
- Ngay bây giờ, sai mật sứ liên lạc với Gia thụy, tâu trình tất cả những nguy cơ, những lạm quyền của họ Đỗ, của Mạc Hiển Tích. Rồi xin nhà vua ban mật chỉ cho chú mang quân về tru diệt chúng. Khi có mật chỉ, chú điều động vài hạm đội, vài hiệu Thiên tử binh về Thăng long, làm cỏ hết bọn nghịch thần, bọn họ Đỗ.
Đoan Nghi lắc đầu :
- Bọn em không muốn làm việc này. Trước đây, bọn em đã làm hai lần cho anh Long Xưởng, một lần cho Gia thụy rồi. Bây giờ bọn em muốn xa lánh hết. Vả bọn em không thể giết Đỗ thái hậu, khi giết Đỗ thái hậu thì phải phế Gia thụy rồi giết đi. Bọn em không có can đảm giết Gia thụy.
- Vậy thì chỉ có cách theo gương Phạm Lãi, cáo quan, du ngoạn ngũ hồ thì mới yên thân.
- Nghĩa là ?
-Chú thím dâng biểu về triều xin được sang Trung nguyên du ngoạn ít năm. Khi chú ra hải ngoại rồi, thì anh em họ Đỗ như tù được tha tội. Họ sẽ hết lo sợ. Hết lo sợ, thì hết nghi ngờ. Còn anh em họ khuynh đảo triều đình thì kệ họ. Ta mũ ni che tai.
Nghe Trần Lý luận, Đoan Nghi run run hỏi :
- Liệu khi chúng em xa quê hương, bọn họ Đỗ có dám cướp ngôi không ?
- Đại phàm, xưa nay bọn gian thần muốn làm chuyện ấy, thì phải có tài cả văn lẫn võ, lại có nhiều uy thế, nắm được quân lữ. Nay anh em họ Đỗ không nắm được gì cả. Chẳng qua, Đỗ hậu chỉ muốn bảo vệ ngôi vua của Long Trát, An Di muốn nắm quyền, ban phúc, giáng họa mà thôi. Còn cướp ngôi thì bất quá chúng sẽ dâng biểu cầu phong với Tống triều. Tống triều gồm toàn các đại nho, không bao giờ họ chấp thuận giúp bầy tôi cướp ngôi vua.
Thế rồi Đoan Nghi gửi biểu về triều xin triều đình cùng Thủ Huy sang du ngoạn Trung nguyên. Trong biểu kể rõ, nào viếng chiến trường cũ thời Anh vũ Chiêu thắng. Nào thăm núi Thiên đài, nơi vua Minh tế cáo trời đất rồi chia thiên hạ làm hai, thành Trung nguyên, Lĩnh Nam. Nào viếng hồ Động đình, nơi phát tích ra hai vị quốc mẫu. Nào thăm Vạn lý trường thành.
Trong khi chờ đợi chỉ dụ cho phép, thì Trần Lý Phương Lan, Trung Từ Bảo Bảo chuẩn bị một con thuyền thực lớn, thuyền phu thực gi
__________________

Hãy cười để liều lĩnh chấp nhận mình như một... người ngớ ngẩn. Hãy khóc để liều lĩnh chấp nhận mình như một người đa cảm. Hãy đến với người khác để liều lĩnh đón nhận sự mắc míu. Hãy phơi bày những cảm xúc để chấp nhận con người thật của chính mình. Hãy định đặt những ước mơ trước vầng mây để liều lĩnh đón nhận lời giễu cợt. Hãy yêu - bởi biết đâu không có tình yêu như thế trở lại lần thứ hai... Hãy dũng cảm đối mặt với những khó khăn và rồi liều lĩnh chấp nhận rủi ro.Nhưng những sự liều lĩnh ấy phải cần có bởi vì mối nguy hiểm nhất trong cuộc đời chính là không có sự liều lĩnh. Nếu ai không liều lĩnh, sẽ không có gì, không làm được gì và không là gì cả!
Trả Lời Với Trích Dẫn